Thương mại điện tử bùng nổ, cuộc đua logistics nửa cuối 2026 ngày càng khốc liệt

Thương mại điện tử tiếp tục là động lực tăng trưởng của ngành bưu chính

Theo báo cáo triển vọng ngành logistics nửa cuối năm 2026 của Chứng khoán MB (MBS), sự bùng nổ của thị trường thương mại điện tử (TMĐT) tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng quy mô thị trường bưu chính Việt Nam.

Trong quý I/2026, doanh số trên bốn sàn TMĐT đạt 148,6 nghìn tỷ đồng, tăng 46,6% so với cùng kỳ năm trước. Sản lượng giao dịch đạt 1.138,6 triệu sản phẩm, tăng 19,76%, cho thấy nhu cầu mua sắm trực tuyến vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao.

Theo dự báo của Mordor Intelligence, quy mô thị trường TMĐT Việt Nam năm 2026 sẽ đạt khoảng 33,6 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ và tiếp tục mở rộng lên 87,4 tỷ USD vào năm 2031, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) khoảng 21,1%.

Động lực tăng trưởng đến từ việc chi tiêu tiêu dùng tiếp tục cải thiện, sự gia tăng hiện diện của các thương hiệu uy tín trên sàn, cùng với việc kiểm soát chất lượng hàng hóa ngày càng tốt hơn. Đặc biệt, mô hình "video commerce" thông qua livestream và KOLs trên các nền tảng TMĐT lớn tiếp tục thúc đẩy sức mua của người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, Shop Mall đang trở thành nhân tố quan trọng giúp các sàn TMĐT giữ chân khách hàng hiện hữu và thu hút thêm người tiêu dùng mới. Mặc dù chỉ chiếm 2,47% tổng số gian hàng, nhóm Shop Mall lại đóng góp tới 32,4% tổng doanh số trên Shopee, Lazada và TikTok Shop trong quý I/2026.

Luật mới tạo cơ hội cho các doanh nghiệp chuyển phát lớn

Theo MBS, Luật Thương mại điện tử mới với yêu cầu minh bạch hóa và siết chặt việc kê khai đối với người bán hàng trực tuyến sẽ tạo thêm động lực cho ngành chuyển phát.

Các nhà bán hàng trên sàn sẽ phải sử dụng dịch vụ của những doanh nghiệp chuyển phát chuyên nghiệp, có hệ thống quản lý đáp ứng việc xuất hóa đơn điện tử hợp lệ. Điều này được kỳ vọng sẽ đưa một lượng lớn đơn hàng về các doanh nghiệp bưu chính và chuyển phát quy mô lớn, có uy tín trên thị trường.

Thống kê của MBS cho thấy SPX và Viettel là hai đơn vị có tỷ lệ bưu gửi bị thất lạc hoặc hư hỏng ở mức 0%.

Một số doanh nghiệp cũng duy trì tỷ lệ rủi ro rất thấp như Giao Hàng Tiết Kiệm đạt 0,005%; EMS ở mức 0,008%; Best Express là 0,01%; trong khi VNPost ghi nhận 0,011%.

Đáng chú ý, Nin Sing là doanh nghiệp có tỷ lệ thất lạc, hư hỏng cao nhất trong nhóm 10 đơn vị lớn với 0,13%, vượt khá xa các đối thủ còn lại.

Giá cước giảm sâu, cuộc đua thị phần ngày càng quyết liệt

MBS cho biết áp lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp vận chuyển vẫn ở mức rất cao.

Trong tháng 4/2026, giá dịch vụ vận chuyển trung bình tiếp tục giảm 20,5% so với mức bình quân năm 2025, xuống còn khoảng 16.500 đồng mỗi bưu kiện.

Theo đánh giá của MBS, chiến lược giảm giá nhằm mở rộng thị phần sẽ tiếp tục kéo dài trong nửa cuối năm 2026 khi quy mô thị trường bưu chính tăng nhanh, thu hút ngày càng nhiều doanh nghiệp tham gia cạnh tranh.

Tuy nhiên, về dài hạn, việc liên tục giảm giá sẽ không còn là lợi thế bền vững. Thay vào đó, các doanh nghiệp sẽ phải đẩy mạnh đầu tư công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Các giải pháp được MBS đánh giá là xu hướng tất yếu gồm phát triển hệ thống robot chia chọn tại các trung tâm khai thác, mở rộng hạ tầng kho bãi, nâng cao năng lực xử lý đơn hàng và tối ưu quy trình vận hành.

Theo MBS, những doanh nghiệp có chất lượng dịch vụ dẫn đầu, đáp ứng tốt thời gian giao hàng cam kết và duy trì tỷ lệ hư hỏng ở mức thấp sẽ có khả năng mở rộng thị phần một cách bền vững trong trung và dài hạn.

Doanh thu ngành tăng mạnh, kỳ vọng biên lợi nhuận cải thiện từ quý III

Bức tranh doanh thu quý I/2026 của ngành vận chuyển và chuyển phát ghi nhận sự tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu vận chuyển hàng hóa từ thị trường TMĐT và các khu công nghiệp.

Sau khi loại bỏ các mảng kinh doanh phụ trợ, Viettel Post tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu khi doanh thu cốt lõi tăng 29,5% so với cùng kỳ. Kết quả này đến từ việc doanh nghiệp tối ưu hệ sinh thái và ứng dụng công nghệ nhằm mở rộng thị phần.

Trong khi đó, các doanh nghiệp logistics hàng không như ASG và VNL cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực nhờ dòng vốn FDI tiếp tục chảy mạnh vào Việt Nam cùng nhu cầu vận tải hàng hóa bằng đường hàng không gia tăng.

Ở chiều ngược lại, đà tăng mạnh của giá nhiên liệu trong nửa đầu năm 2026 do tác động từ xung đột Mỹ - Iran đã tạo áp lực đáng kể lên biên lợi nhuận của toàn ngành.

Dù vậy, MBS dự báo giá dầu diesel đã đạt đỉnh chu kỳ trong quý II/2026 và sẽ bước vào giai đoạn điều chỉnh giảm từ quý III. Diễn biến này được kỳ vọng sẽ giúp giảm áp lực chi phí nhiên liệu, đồng thời tạo dư địa cải thiện biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp logistics trong nửa cuối năm.

Phương Thảo