Đề xuất đánh thuế 0,2% đất bỏ hoang, Quốc hội lưu ý nguy cơ thuế chồng thuế

Đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang

Sáng 23/10, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung mức thuế suất đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng.

Theo dự thảo, các trường hợp thuộc diện này sẽ chịu thuế suất 0,2% và không áp dụng hạn mức. Đề xuất nhằm thúc đẩy sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, góp phần hạn chế tình trạng đất bị bỏ hoang, dự án chậm triển khai kéo dài.

Mức thuế suất 0,2% tương đương mức đang áp dụng đối với đất lấn, chiếm theo quy định hiện hành. Trong khi đó, thuế suất đối với đất ở trong hạn mức hiện ở mức 0,03%; phần diện tích vượt hạn mức được áp dụng các mức thuế suất cao hơn theo quy định.

Nếu được thông qua, đề xuất mới có thể làm tăng nghĩa vụ thuế đối với các trường hợp đất thuộc diện bỏ hoang hoặc chậm đưa vào sử dụng theo tiêu chí pháp luật quy định. Tuy nhiên, việc xác định chính xác loại đất, tình trạng sử dụng và thời gian chậm đưa đất vào khai thác sẽ là yếu tố quyết định phạm vi áp dụng chính sách.

Đối với thị trường bất động sản, đề xuất này thu hút sự chú ý bởi nghĩa vụ tài chính có thể trở thành một trong những yếu tố thúc đẩy chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án, thay vì tiếp tục để đất trong tình trạng chưa được khai thác. Dù vậy, tác động thực tế còn phụ thuộc vào cách xác định đất thuộc diện chịu thuế và quy định hướng dẫn khi luật được ban hành.

Cơ quan thẩm tra lo ngại chồng chéo nghĩa vụ tài chính

Thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết cơ quan này cơ bản tán thành định hướng của Chính phủ. Tuy nhiên, một số nội dung cần được rà soát để bảo đảm tính thống nhất giữa pháp luật về thuế và pháp luật về đất đai.

Theo cơ quan thẩm tra, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã quy định mức thuế suất 0,15% đối với một số trường hợp đất sử dụng không đúng mục đích hoặc chưa sử dụng theo đúng quy định. Trong khi đó, dự thảo bổ sung mức 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng nhưng chưa đồng thời sửa đổi đầy đủ các quy định liên quan.

Điều này có thể dẫn đến cách hiểu một diện tích đất thuộc đồng thời nhiều trường hợp chịu thuế với mức khác nhau. Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ khái niệm, tiêu chí và phạm vi áp dụng, tránh tình trạng quy định mới và quy định hiện hành chồng lấn nhau

Một vấn đề khác là mối quan hệ giữa thuế suất 0,2% theo dự thảo luật thuế với các khoản tiền sử dụng đất tăng thêm, tiền thuê đất tăng thêm được đề cập trong dự thảo Luật Đất đai sửa đổi.

Theo các nội dung được trình bày, đối với đất thực hiện dự án đầu tư không sử dụng hoặc chậm sử dụng, ngoài tiền sử dụng đất, tiền thuê đất phải nộp, chủ đầu tư có thể phải nộp thêm khoản tiền tăng thêm tính lũy tiến hằng năm. Trường hợp quá 60 tháng mà chủ đầu tư vẫn không đưa đất vào sử dụng, Nhà nước có thể thu hồi đất theo quy định được đề xuất.

Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ cách phối hợp giữa các quy định này để không phát sinh nghĩa vụ tài chính trùng lặp đối với cùng một diện tích đất, đồng thời không làm giảm nghĩa vụ của các trường hợp đang chịu thuế suất 0,15%.

Ngoài ra, dự thảo cần bổ sung đánh giá tác động đối với ngân sách nhà nước, người nộp thuế và khả năng tổ chức thực hiện. Một số ý kiến cũng đề nghị giải trình căn cứ áp dụng cùng mức thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng và đất lấn, chiếm, bởi tính chất pháp lý của các trường hợp này không hoàn toàn giống nhau.

Cần làm rõ tiêu chí xác định đất bỏ hoang

Một trong những điều kiện để chính sách có thể triển khai hiệu quả là xác định rõ thế nào được coi là đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng.

Nếu tiêu chí chưa rõ ràng, việc áp dụng thuế có thể phát sinh vướng mắc, nhất là đối với các dự án triển khai theo nhiều giai đoạn, dự án gặp trở ngại khách quan hoặc trường hợp chậm tiến độ không xuất phát từ lỗi của chủ đầu tư.

Cơ quan thẩm tra cũng lưu ý dự thảo cần xem xét các trường hợp bất khả kháng và những dự án đầu tư phân kỳ đã được phê duyệt, nhằm tránh áp dụng nghĩa vụ thuế không phù hợp với tình trạng thực tế của khu đất.

Bên cạnh nội dung thuế đất, dự thảo luật lần này còn đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần thu nhập từ hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Cá nhân cư trú có thu nhập từ kinh doanh dịch vụ cung cấp suất ăn cho các cơ sở này cũng thuộc diện được đề xuất miễn thuế thu nhập cá nhân.

Chính sách nhằm bảo đảm sự bình đẳng giữa doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh cùng cung cấp dịch vụ suất ăn cho các cơ sở giáo dục, y tế. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ tính khả thi, trách nhiệm xử lý trường hợp kê khai thiếu hoặc sai và căn cứ dự báo giảm thu ngân sách khoảng 2.200 tỷ đồng mỗi năm trong kịch bản được nêu tại hồ sơ dự thảo.

Nhìn chung, đề xuất đánh thuế 0,2% đối với đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng là một nội dung đáng chú ý trong quá trình hoàn thiện chính sách thuế liên quan đến bất động sản. Tuy nhiên, mức thuế cụ thể và phạm vi áp dụng vẫn cần được xem xét, hoàn thiện trong quá trình xây dựng luật. Do đó, đây hiện là đề xuất trong dự thảo, chưa phải quy định đã có hiệu lực áp dụng đối với người sử dụng đất.

Thảo Phương (t/h)