Doanh nghiệp lo ngại chi phí tăng từ quy định thương mại điện tử mới

Trong quá trình góp ý dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thương mại điện tử, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đã chỉ ra nhiều điểm chưa hợp lý, đồng thời kiến nghị điều chỉnh nhằm đảm bảo tính khả thi và giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp.

Theo đánh giá của VCCI, thương mại điện tử tại Việt Nam có tiềm năng phát triển mạnh nếu được hỗ trợ bởi một hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch và phù hợp với thực tiễn. Tuy nhiên, một số quy định trong dự thảo hiện nay lại có nguy cơ tạo thêm chi phí tuân thủ, thậm chí gây khó khăn cho hoạt động kinh doanh.

Một trong những nội dung được đề cập là quy định về trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử trung gian. Cụ thể, dự thảo yêu cầu các nền tảng vừa phải thực hiện xác thực điện tử danh tính người bán thông qua hệ thống định danh điện tử quốc gia, vừa yêu cầu người bán cung cấp thông tin theo quy định.

Theo phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp, quy định này chưa hợp lý khi đặt ra yêu cầu kép về thu thập và xác thực dữ liệu. Việc tích hợp với hệ thống dữ liệu quốc gia không chỉ đòi hỏi chi phí đầu tư lớn mà còn tiềm ẩn rủi ro về kỹ thuật, đặc biệt trong bối cảnh hạ tầng công nghệ giữa các bên chưa đồng bộ. Bên cạnh đó, việc yêu cầu cung cấp thêm thông tin có thể đi ngược nguyên tắc chỉ thu thập dữ liệu cần thiết phục vụ giao dịch.

Do đó, VCCI đề xuất cơ quan soạn thảo xem xét điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn. Cụ thể, doanh nghiệp nên được lựa chọn giữa việc tích hợp hệ thống định danh điện tử quốc gia hoặc tự triển khai quy trình xác thực thông tin riêng, phù hợp với mô hình hoạt động của từng nền tảng.

Một nội dung khác cũng gây nhiều băn khoăn là quy định về nghĩa vụ báo cáo đối với các nền tảng số lớn. Dự thảo yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến và các mạng xã hội có tích hợp chức năng này phải thực hiện báo cáo hoạt động hàng tháng, đồng thời báo cáo việc gỡ bỏ thông tin vi phạm trong thời gian không quá 48 giờ thông qua hệ thống quản lý.

Theo VCCI, quy định này có thể khiến doanh nghiệp phát sinh thêm chi phí đáng kể trong việc xây dựng hệ thống kỹ thuật, nhân sự vận hành và duy trì quy trình báo cáo. Điều này đặc biệt gây áp lực đối với các nền tảng lớn nhưng hoạt động thương mại điện tử chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng thể dịch vụ.

Việc áp dụng các nghĩa vụ nặng nề về báo cáo trong khi hoạt động thương mại điện tử không phải là lĩnh vực chính có thể làm giảm động lực mở rộng kinh doanh của doanh nghiệp. Điều này đi ngược lại mục tiêu thúc đẩy phát triển thương mại điện tử một cách toàn diện.

Trên cơ sở đó, VCCI kiến nghị sửa đổi quy định theo hướng thu hẹp đối tượng áp dụng. Theo đề xuất, nghĩa vụ báo cáo nên chỉ áp dụng đối với các nền tảng có số lượng người dùng trực tiếp sử dụng dịch vụ thương mại điện tử từ 3 triệu người trở lên. Cách tiếp cận này được cho là phù hợp hơn với quy mô và mức độ ảnh hưởng của từng nền tảng trên thị trường.

Nhìn tổng thể, các góp ý từ phía doanh nghiệp cho thấy yêu cầu cân bằng giữa quản lý và tạo điều kiện phát triển là yếu tố then chốt trong xây dựng chính sách. Một khung pháp lý chặt chẽ là cần thiết, nhưng cũng cần đảm bảo tính linh hoạt để không làm gia tăng chi phí không cần thiết và cản trở đổi mới sáng tạo.

Trong bối cảnh thương mại điện tử đang trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế số, việc hoàn thiện chính sách theo hướng phù hợp với thực tiễn sẽ góp phần tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển bền vững.

Các ý kiến góp ý cũng nhấn mạnh rằng, nếu được thiết kế hợp lý, hệ thống quy định không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo nền tảng cho sự phát triển dài hạn của thị trường thương mại điện tử tại Việt Nam.

PV