Hội tụ trí tuệ logistics toàn cầu: Việt Nam hướng tới trung tâm chuỗi cung ứng xanh

FIATA World Congress 2025: Cơ hội cho tầm nhìn chung về tương lai logistics

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Đại hội Thế giới Liên đoàn Các hiệp hội Giao nhận và Vận tải Quốc tế (FIATA World Congress 2025) chính thức khai mạc. Với chủ đề "Green and Resilient Logistics – Logistics xanh, thích ứng nhanh", sự kiện quy tụ hơn 1.200 đại biểu đến từ 150 quốc gia và vùng lãnh thổ, thể hiện vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trên bản đồ logistics toàn cầu.

FIATA World Congress là sự kiện thường niên lớn nhất của ngành logistics thế giới, tập hợp lãnh đạo các quốc gia, tổ chức quốc tế, hiệp hội ngành hàng, chuyên gia và doanh nghiệp logistics, vận tải, xuất nhập khẩu cùng công nghệ. Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai, đánh dấu cột mốc đặc biệt với FIATA – tổ chức có gần một thế kỷ lịch sử phát triển – và cũng là bước tiến quan trọng của ngành logistics Việt Nam trên con đường hội nhập sâu rộng.

Phát biểu khai mạc, ông Turgut Erkeskin, Chủ tịch FIATA, nhấn mạnh: FIATA đã gần 100 năm đồng hành cùng sự phát triển của thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu. "FIATA trở thành tiếng nói chung của ngành logistics, quy tụ hàng chục nghìn doanh nghiệp trên thế giới". 

Ông Erkeskin cho biết, trong những năm gần đây, FIATA đã đẩy mạnh quá trình số hóa, từ vận đơn điện tử (e-FBL) đến ứng dụng di động quản lý đơn hàng, đồng thời hợp tác chặt chẽ với các tổ chức quốc tế như WTO, WCO, IATA, Liên Hợp Quốc và Phòng Thương mại Quốc tế (ICC). Cùng với đó, FIATA tăng cường đào tạo, nâng cao tiêu chuẩn nghề nghiệp và thúc đẩy bình đẳng giới – minh chứng là việc nhiều nữ lãnh đạo lần đầu tiên được bầu vào Ban điều hành.

"FIATA World Congress 2025 là cơ hội để xác lập tầm nhìn chung về tương lai logistics – nơi đổi mới công nghệ, chuyển đổi xanh và trách nhiệm môi trường trở thành trụ cột phát triển," Chủ tịch FIATA nhấn mạnh, đồng thời đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong mạng lưới chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việt Nam – điểm đến của chuỗi cung ứng toàn cầu

Theo Chủ tịch FIATA, việc tổ chức đại hội tại Hà Nội là kết quả từ tầm nhìn và sự ủng hộ mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam.

"Tôi đã hai lần làm việc với Thủ tướng Chính phủ Việt Nam và nhận thấy sự cam kết rõ ràng trong phát triển ngành logistics. Việt Nam đang nổi lên như trung tâm logistics tiềm năng của khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đặc biệt nhờ lợi thế về cảng biển, hạ tầng vận tải và mạng lưới kết nối khu vực", Chủ tịch FIATA chia sẻ.

Chủ tịch FIATA cũng khẳng định, FIATA sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam trong tiếp cận chuỗi cung ứng toàn cầu, phát triển logistics xanh và mở rộng hợp tác tài chính, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. "FIATA và Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) sẽ cùng hành động để xây dựng năng lực bền vững, giúp doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả và thân thiện với môi trường," ông nói.

Bên cạnh đó, ông Erkeskin nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đo lường phát thải carbon, đổi mới mô hình kinh doanh và tăng cường hợp tác quốc tế nhằm giảm phát thải trong toàn chuỗi cung ứng. Theo ông, "FIATA World Congress 2025 là dịp để cộng đồng logistics toàn cầu trao đổi tri thức, định hình tầm nhìn chung cho một tương lai bền vững."

Ông Đào Trọng Khoa, Chủ tịch VLA, cho biết việc Việt Nam lần đầu tiên đăng cai đại hội là bước ngoặt quan trọng, thể hiện niềm tin của cộng đồng quốc tế đối với ngành logistics Việt Nam.

Theo ông Khoa, kinh tế Việt Nam đang hội nhập sâu rộng với tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu ấn tượng, dự kiến kim ngạch thương mại vượt mốc 800 tỷ USD vào năm 2025. Cả nước hiện có hơn 45.000 doanh nghiệp logistics, trong đó 5.000 doanh nghiệp giao nhận quốc tế, đóng góp đáng kể vào GDP và năng lực cạnh tranh quốc gia.

"FIATA World Congress 2025 là cơ hội để Việt Nam giới thiệu năng lực logistics, mở rộng hợp tác đầu tư, học hỏi kinh nghiệm quốc tế và khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. FIATA World Congress 2025 không chỉ là một kỳ đại hội, mà là hành trình kết nối Việt Nam với thế giới, khẳng định cam kết mạnh mẽ của chúng ta trong xây dựng hệ sinh thái logistics xanh, hiện đại và hiệu quả", ông Đào Trọng Khoa nói.

Chuyển đổi xanh – chìa khóa của tương lai logistics Việt Nam

Theo Chủ tịch VLA, chuyển đổi xanh và số hóa là hướng đi tất yếu của ngành logistics. Những năm qua, Chính phủ Việt Nam đã ban hành hàng loạt chiến lược như Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và Kế hoạch hành động quốc gia về logistics xanh, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Tại phiên thảo luận, ông Robert Yap, Chủ tịch điều hành Tập đoàn YCH (Singapore) – đơn vị đang hợp tác với T&T Group phát triển siêu cảng logistics (SuperPort™) tại Việt Nam cho rằng: "Logistics xanh không thể tách rời công nghệ và nhân lực."

Tập đoàn YCH – một trong những doanh nghiệp logistics lớn nhất Đông Nam Á – đang triển khai mô hình logistics thông minh, carbon thấp, kết nối khu công nghiệp với cảng quốc tế thông qua nền tảng công nghệ hiện đại. Ông Yap chia sẻ: "Dự án SuperPort tại Việt Nam là minh chứng cho tầm nhìn ‘Logistics xanh – thích ứng nhanh’. Chúng tôi tin Việt Nam có thể trở thành trung tâm logistics của châu Á – Thái Bình Dương".

Bên cạnh yếu tố công nghệ, ông Yap nhấn mạnh vai trò con người – "linh hồn" của chuỗi cung ứng bền vững. Tập đoàn YCH đang hợp tác với các trường đại học Việt Nam trong chương trình thực tập và trao đổi chuyên gia quốc tế.

Định vị logistics Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu

Trao đổi thông tin tại họp báo, các chuyên gia phân tích: Chi phí logistics của Việt Nam dù có cải thiện vẫn cao hơn trung bình khu vực ASEAN. Chỉ số LPI (Logistics Performance Index) của Việt Nam xếp hạng 43 thế giới, phản ánh tiềm năng cải thiện lớn để lọt vào top 20 toàn cầu.

"Chúng ta có điểm sáng lớn là năng lực chuỗi cung ứng và tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu vượt gấp đôi GDP. Tuy nhiên, cần đặt mục tiêu cao hơn, tiến tới top 20 LPI bằng cách đẩy mạnh số hóa, cải thiện kết nối đa phương thức và nâng cao năng lực nhân lực", ông Đào Trọng Khoa nhận định

Cũng tại sự kiện, các đại biểu trao đổi về vai trò của AI trong logistics, cho rằng trí tuệ nhân tạo giúp xử lý dữ liệu, giảm sai lệch, loại bỏ lỗi thủ công, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh. Tuy nhiên, với 90–95% doanh nghiệp logistics Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa, khả năng tiếp cận công nghệ còn hạn chế, cần chính sách hỗ trợ cụ thể từ Chính phủ, bộ ngành và hiệp hội.

"Dù có nhiều khó khăn, logistics toàn cầu vẫn chứng tỏ sức chống chịu và khả năng thích ứng đáng kinh ngạc. Đây cũng là thời điểm để Việt Nam định vị lại vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu", Chủ tịch FIATA nhận định.