Hơn 14 triệu tài khoản chứng khoán, vì sao dòng tiền vẫn đứng ngoài thị trường?

Định giá giảm sâu sau nhịp điều chỉnh

Báo cáo Vĩ mô Thị trường tháng 11/2026 của Công ty Cổ phần Chứng khoán BIDV (BSC) cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục chịu áp lực điều chỉnh sau khi hiệu ứng tích cực từ quá trình chuyển đổi nâng hạng bước đầu suy giảm.

Trong tháng 10, VN-Index có thời điểm lùi về vùng 1.678 điểm trước khi lực cầu bắt đáy xuất hiện trở lại vào cuối tháng. Chốt phiên giao dịch ngày 30/10, chỉ số dừng ở mức 1.741,62 điểm, giảm 1,53% so với cuối tháng trước.

Diễn biến này kéo mặt bằng định giá thị trường xuống mức đáng chú ý.

Theo thống kê của BSC, hệ số giá trên lợi nhuận (P/E) của VN-Index tại ngày 30/10 đạt 11,05 lần, giảm hơn 10,2% so với tháng trước và thấp hơn 16,8% so với mức trung bình 5 năm.

Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup, P/E của VN-Index ở mức 9,58 lần, tiệm cận vùng đáy 9,53 lần ghi nhận trong chu kỳ giảm giai đoạn 2023.

Đến ngày 3/11/2026, P/E của VN-Index tiếp tục giảm xuống 10,70 lần, trong khi hệ số giá trên giá trị sổ sách (P/B) ở mức 1,82 lần.

Các chỉ tiêu trên cho thấy mặt bằng định giá cổ phiếu đã được điều chỉnh đáng kể sau giai đoạn thị trường suy yếu. Tuy nhiên, định giá giảm chưa đủ để khẳng định xu hướng phục hồi sẽ hình thành ngay lập tức.

Một điểm đáng chú ý khác là sự phân hóa giữa hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp và diễn biến giá cổ phiếu.

Theo dữ liệu BSC tổng hợp, lợi nhuận sau thuế toàn thị trường trong quý III/2026 tăng 42,2% so với cùng kỳ. Trong đó, một số nhóm ngành ghi nhận mức tăng trưởng cao như dầu khí, bất động sản, tài nguyên cơ bản và bán lẻ.

Dù vậy, diễn biến giá cổ phiếu chưa phản ánh đồng đều kết quả kinh doanh giữa các nhóm ngành.

Trong tháng 10, có tới 14/19 nhóm ngành giảm điểm, tăng so với 12/19 nhóm ngành trong tháng 9. Công nghệ thông tin là nhóm giảm mạnh nhất, tiếp theo là dầu khí và viễn thông. Ở chiều ngược lại, du lịch và giải trí, tài nguyên cơ bản và bất động sản là những nhóm có diễn biến tích cực hơn.

Điều này cho thấy thị trường đang tồn tại sự phân hóa đáng kể, thay vì hình thành một xu hướng tăng đồng thuận.

Tài khoản mở mới tăng, khối ngoại tiếp tục bán ròng

Trái ngược với sự gia tăng về số lượng tài khoản, dòng tiền giao dịch trên thị trường chứng khoán vẫn chưa cho thấy dấu hiệu cải thiện rõ rệt.

Theo BSC, trong tháng 10/2026, giá trị khớp lệnh bình quân trên cả ba sàn đạt hơn 13.533 tỷ đồng/phiên, giảm 5,38% so với tháng trước.

Trong khi đó, thị trường ghi nhận thêm 252.350 tài khoản chứng khoán mở mới, tăng 3,02% so với tháng 9. Lũy kế đến hết tháng 10, tổng số tài khoản chứng khoán đã vượt 14,3 triệu.

Số lượng tài khoản tiếp tục tăng nhưng thanh khoản suy yếu phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư. Theo đánh giá của BSC, một bộ phận lớn nhà đầu tư vẫn lựa chọn quan sát và chờ đợi thêm thông tin thay vì đẩy mạnh giải ngân.

Áp lực từ hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài cũng là yếu tố đáng chú ý.

Trong tháng 10, khối ngoại bán ròng hơn 20.848 tỷ đồng trên cả ba sàn, gấp khoảng 4,5 lần tháng trước.

BSC chỉ ra ba nguyên nhân chính tác động đến dòng vốn ngoại, gồm xu hướng dịch chuyển vốn khỏi các thị trường mới nổi sang những thị trường hưởng lợi từ chủ đề trí tuệ nhân tạo (AI); chính sách tiền tệ thắt chặt tại các nền kinh tế lớn gây áp lực lên tỷ giá; cùng những rủi ro liên quan đến chính sách thuế quan của Hoa Kỳ.

Xét theo từng cổ phiếu, khối ngoại tập trung mua ròng tại MSN, HPG và SHB, trong khi bán ròng mạnh tại MCH, HDB và PNJ.

Ở chiều ngược lại, nhóm nhà đầu tư trong nước tiếp tục đóng vai trò hấp thụ áp lực bán ròng của khối ngoại trên HOSE.

Dù vậy, BSC đánh giá triển vọng thu hút dòng vốn nước ngoài trong trung và dài hạn vẫn có những yếu tố hỗ trợ, đặc biệt là mặt bằng định giá hấp dẫn và hoạt động cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp nhà nước được đẩy mạnh.

VN-Index cần vượt vùng 1.790–1.800 điểm để củng cố đà hồi phục

Về triển vọng tháng 11/2026, BSC dự báo VN-Index nhiều khả năng tiếp tục tìm điểm cân bằng quanh vùng 1.660–1.775 điểm.

Đây là vùng vận động được tổ chức phân tích đưa ra trong bối cảnh thanh khoản còn hạn chế và tâm lý thị trường chưa thực sự ổn định.

Theo BSC, nếu chỉ số vượt thành công đường trung bình động 200 phiên (SMA200), tương ứng vùng 1.790–1.800 điểm, VN-Index có thể hồi phục lên khu vực 1.840–1.860 điểm.

Báo cáo cũng ghi nhận những thông tin chính sách đã góp phần cải thiện tâm lý thị trường vào cuối tháng 10, trong đó có chỉ đạo giảm mặt bằng lãi suất từ Ngân hàng Nhà nước và kế hoạch cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp giai đoạn 2026–2030.

Tuy nhiên, trong bối cảnh dòng vốn ngoại tiếp tục rút ròng và hoạt động giao dịch chưa sôi động trở lại, triển vọng hồi phục vẫn cần được đánh giá cùng với diễn biến thực tế của dòng tiền.

Bước sang tháng 11, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước sự đan xen giữa cơ hội từ mặt bằng định giá thấp và thách thức từ tâm lý thận trọng. Theo các kịch bản của BSC, khả năng giữ vững vùng cân bằng, cải thiện thanh khoản và vượt các ngưỡng kỹ thuật quan trọng sẽ là những yếu tố đáng theo dõi để đánh giá triển vọng phục hồi của VN-Index trong thời gian tới.

Anh Vũ