Lâm Đồng siết kiểm tra thuốc giả, hàng y tế vi phạm sở hữu trí tuệ

UBND tỉnh Lâm Đồng vừa ban hành Công văn số 18208/UBND-KGVX ngày 22/10/2026, yêu cầu các sở, ngành và địa phương thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại và hàng giả trong lĩnh vực y tế.

Động thái này nhằm triển khai chỉ đạo của Bộ Y tế tại Công văn số 7863/BYT-QLD ngày 19/10/2026, đồng thời tiếp tục thực hiện các chỉ thị, nghị quyết và kế hoạch của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

UBND tỉnh yêu cầu xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, trọng tâm; đề cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm thuộc lĩnh vực quản lý.

Rà soát kho hàng, cơ sở kinh doanh và gian hàng trực tuyến

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở Công Thương, thông qua Chi cục Quản lý thị trường – cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh, có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát những tuyến, địa bàn, kho hàng, trung tâm phân phối, cơ sở sản xuất, kinh doanh và các tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm.

Việc kiểm tra sẽ tập trung vào hoạt động sản xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ thuốc và các sản phẩm y tế giả, kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng nhập lậu hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Hoạt động bán thuốc kê đơn không đúng quy định tại các cơ sở bán lẻ và trên nền tảng thương mại điện tử cũng thuộc diện kiểm soát.

Cơ quan chức năng đồng thời chú trọng phát hiện hành vi giả mạo nhãn hiệu, bao bì, tem nhãn, xuất xứ, chỉ dẫn địa lý; quảng cáo sai sự thật về công dụng, thành phần và chất lượng sản phẩm y tế.

Không chỉ kiểm tra tại các cơ sở kinh doanh truyền thống, lực lượng quản lý thị trường còn được yêu cầu tăng cường kiểm soát hàng hóa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các tài khoản kinh doanh trực tuyến có dấu hiệu vi phạm.

Một nội dung khác được đưa vào diện kiểm tra là hành vi sao chép, sử dụng trái phép phần mềm, dữ liệu, tài liệu và nội dung số có bản quyền tại các cơ sở y tế, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp thuộc lĩnh vực y tế.

Đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm thuốc lá thuộc phạm vi chỉ đạo, tỉnh yêu cầu kiểm tra, xử lý các hành vi sản xuất, vận chuyển, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép theo quy định liên quan.

Trên cơ sở rà soát, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh sẽ tham mưu xây dựng kế hoạch và tổ chức các đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát tại những địa bàn, cơ sở và kênh phân phối có nguy cơ vi phạm.

Song song với hoạt động kiểm tra, Lâm Đồng yêu cầu đẩy nhanh việc hoàn thiện, kết nối và chia sẻ dữ liệu truy xuất nguồn gốc hàng hóa trong lĩnh vực y tế giữa các cơ quan quản lý. Doanh nghiệp được khuyến khích sử dụng mã định danh, tem điện tử và mã QR để hỗ trợ xác minh nguồn gốc, nâng cao khả năng phát hiện hàng giả, hàng không rõ xuất xứ.

Cảnh báo sớm, xử lý vi phạm không có ngoại lệ

UBND tỉnh giao Sở Y tế chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Báo và Phát thanh, Truyền hình Lâm Đồng đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật về phòng, chống hàng giả và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Nội dung tuyên truyền tập trung nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp, cơ sở y tế và các tổ chức, cá nhân về trách nhiệm chấp hành pháp luật; đồng thời kịp thời công khai cảnh báo đối với sản phẩm y tế không được phép lưu hành, cơ sở y tế có vi phạm hoặc không được phép hoạt động.

Tỉnh cũng vận động người tiêu dùng không mua bán, sử dụng hàng giả, hàng nhái và sản phẩm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Khi có nhu cầu khám, chữa bệnh hoặc mua các sản phẩm y tế, người dân cần lựa chọn cơ sở hợp pháp, kiểm tra thông tin sản phẩm và ưu tiên hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng.

Để nâng cao hiệu quả xử lý, Sở Y tế được giao phối hợp với lực lượng công an, quản lý thị trường, cơ quan thuế, hải quan, quân sự, thanh tra và UBND các xã, phường, đặc khu trao đổi, xác minh thông tin, chia sẻ dữ liệu về đối tượng, phương thức và thủ đoạn vi phạm.

Với những vụ việc phức tạp, có dấu hiệu hình thành đường dây lớn hoặc liên quan nhiều địa phương, các đơn vị phải chủ động phối hợp điều tra, xử lý đồng bộ, tránh để đối tượng lợi dụng sự thiếu liên kết giữa các địa bàn nhằm tẩu tán hàng hóa, thay đổi địa điểm kinh doanh hoặc tiếp tục hoạt động trái pháp luật. Trường hợp cần thiết, tỉnh sẽ phối hợp với Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan để được hướng dẫn, hỗ trợ xử lý.

UBND tỉnh nhấn mạnh, quá trình kiểm tra, xác minh và xử lý phải tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, không gây cản trở hoạt động sản xuất, kinh doanh hợp pháp. Đặc biệt, việc xử lý vi phạm phải được thực hiện nghiêm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Việc kết hợp kiểm tra thực địa, giám sát hoạt động kinh doanh trực tuyến, chia sẻ dữ liệu và cảnh báo người tiêu dùng được kỳ vọng góp phần thu hẹp kẽ hở trong quản lý thị trường y tế, bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp làm ăn chân chính và sức khỏe cộng đồng.

Hoàng Phương