Ngành Hải quan xử lý hơn 18.800 vụ vi phạm trong 10 tháng năm 2026

Tháng 10/2026: Trị giá hàng hóa vi phạm đạt gần 2.467 tỷ đồng

Đánh giá từ Chi cục Điều tra chống buôn lậu cho thấy, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới trong tháng 10/2026 (tính từ ngày 15/9/2026 đến 14/10/2026) tiếp tục diễn biến phức tạp. Toàn ngành Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 1.757 vụ vi phạm với trị giá hàng hóa ước tính đạt 2.466,8 tỷ đồng (giảm 36 vụ nhưng tăng 610,7 tỷ đồng về trị giá hàng hóa so với cùng kỳ năm 2025).

Qua công tác đấu tranh, cơ quan Hải quan đã trực tiếp ra quyết định khởi tố 2 vụ (tăng 100% so với cùng kỳ năm 2025) và chuyển nguồn tin, kiến nghị khởi tố 20 vụ (tăng 13 vụ, tương đương tăng 185,7%). Số thu nộp ngân sách nhà nước từ xử phạt vi phạm hành chính, ấn định thuế và bán hàng tịch thu trong tháng đạt 172,5 tỷ đồng, tăng 160,7% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung lũy kế 10 tháng năm 2026 (từ ngày 15/12/2025 đến 14/10/2026), Cục Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý tổng cộng 18.825 vụ vi phạm với trị giá hàng hóa ước tính lên tới 20.463,6 tỷ đồng; thực hiện khởi tố 21 vụ và chuyển cơ quan chức năng kiến nghị khởi tố 135 vụ; thu nộp ngân sách nhà nước đạt 1.180 tỷ đồng.

Phân tích cơ cấu vi phạm trong tháng 10/2026 cho thấy, bên cạnh 24 vụ việc có dấu hiệu hình sự tập trung vào hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa và hàng cấm qua biên giới, khối vi phạm hành chính chủ yếu phát sinh ở nhóm hành vi vi phạm quy định về khai hải quan với 968 vụ (chiếm 55,1%) và vi phạm về thời hạn làm thủ tục với 492 vụ (chiếm 28%). Các nhóm hành vi còn lại gồm vi phạm quy định về kiểm tra, thanh tra với 93 vụ (chiếm 5,3%); vi phạm quy định về kiểm soát, giám sát hải quan với 34 vụ (chiếm 1,9%); gian lận xuất xứ với 21 vụ (chiếm 1,2%); xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng giả với 4 vụ và các hành vi vi phạm khác là 121 vụ (chiếm 6,9%).

Tuyến biển chiếm tỷ trọng lớn nhất, vi phạm qua chuyển phát nhanh tăng đột biến

Xét theo các tuyến địa bàn trọng điểm trong tháng 10/2026, tuyến đường biển tiếp tục chiếm tỷ trọng vi phạm cao nhất với 1.042 vụ (chiếm 59,3% tổng số vụ toàn ngành, tăng 2,1% so với cùng kỳ năm 2025), tập trung tại các cảng biển lớn như Hải Phòng, Cát Lái, Cái Mép và Đà Nẵng. Thủ đoạn phổ biến của các đối tượng trên tuyến này là cố tình khai sai mã số hàng hóa và mức thuế suất để trốn thuế; điển hình như việc nhập khẩu thực tế là sản phẩm hoàn chỉnh nhưng lại khai báo gian dối thành nguyên liệu, bán thành phẩm hoặc tên hàng khác nhằm hưởng mức thuế suất nhập khẩu 0% thay vì phải chịu mức thuế từ 20% đến 25%.

Trên tuyến đường bộ, lực lượng Hải quan đã phát hiện và bắt giữ 422 vụ (chiếm 24% tổng số vụ, giảm 22,1% so với cùng kỳ năm trước). Các hành vi vận chuyển trái phép hàng hóa và quá cảnh hàng giả mạo nhãn hiệu diễn ra phức tạp dọc các tuyến biên giới Việt – Trung, Việt – Lào và Việt – Campuchia. Mặt hàng vi phạm trọng điểm gồm vàng trên tuyến Việt – Campuchia; ngoại tệ và hàng vi phạm sở hữu trí tuệ trên tuyến Việt – Trung, Việt – Campuchia; thực phẩm đông lạnh trên tuyến Việt – Trung; vật liệu nổ trên tuyến Việt – Lào và ma túy. Điển hình, Hải quan cửa khẩu quốc tế Vĩnh Xương (thuộc Chi cục Hải quan khu vực XX) đã kiểm tra, phát hiện một đối tượng quốc tịch Campuchia nhập cảnh vào Việt Nam vận chuyển trái phép 9.150 USD và 62,35 gram vàng qua biên giới.

Đối với tuyến hàng không và bưu chính, lực lượng chức năng đã xử lý 105 vụ vi phạm qua các sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất và Đà Nẵng (chiếm gần 6% tổng số vụ) với trị giá hàng hóa ước tính 12,4 tỷ đồng. Đáng chú ý, các vụ vi phạm trên tuyến chuyển phát nhanh và bưu điện quốc tế ghi nhận mức tăng đột biến với 161 vụ bị phát hiện, xử lý (chiếm 9,2% tổng số vụ), trị giá tang vật ước tính lên tới 166,7 tỷ đồng.

Trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy, riêng tháng 10/2026, ngành Hải quan đã chủ trì và phối hợp với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển phát hiện, bắt giữ 9 vụ với 8 đối tượng (trong đó cơ quan Hải quan chủ trì 5 vụ), thu giữ tổng cộng khoảng 73,62 kg ma túy các loại, bao gồm 55,57 kg ketamine, 10,97 kg cần sa, 4,51 kg ma túy tổng hợp và 2,57 kg heroin. Lũy kế 10 tháng năm 2026, toàn ngành đã chủ trì và phối hợp triệt phá 148 vụ với 287 đối tượng (Hải quan chủ trì 53 vụ), thu giữ tổng cộng khoảng 2.053 kg ma túy các loại, trong đó có 1.277,84 kg và 205 viên ketamine; 527,27 kg và 5.655 viên ma túy tổng hợp; 96,66 kg cần sa; 58,22 kg heroin; 16,54 kg cocain cùng nhiều tang vật ma túy dạng lỏng và "nước vui" khác.

Tâm An (t/h)