Nông nghiệp phát thải thấp: Động lực mới nâng sức cạnh tranh cho nông sản
Chuyển đổi sang mô hình sản xuất nông nghiệp phát thải thấp đang trở thành hướng đi chiến lược của ngành nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh kinh tế xanh và các tiêu chuẩn phát triển bền vững ngày càng chi phối mạnh thương mại toàn cầu.
Tái cấu trúc ngành hàng theo hướng xanh
Không chỉ nhằm thực hiện cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050, quá trình "xanh hóa" sản xuất còn mở ra dư địa tăng trưởng mới cho nông sản Việt Nam thông qua giảm chi phí, nâng cao chất lượng và gia tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, sản xuất phát thải thấp không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm mà đang từng bước trở thành yêu cầu tất yếu đối với các ngành hàng nông sản chủ lực. Trong bối cảnh nhiều thị trường lớn như Liên minh châu Âu (EU), Mỹ, Nhật Bản ngày càng siết chặt các quy định liên quan đến phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững, việc tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng xanh được xem là giải pháp quan trọng để duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu.
Hiện đã có 22 tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch triển khai Đề án "Sản xuất trồng trọt giảm phát thải giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050". Mục tiêu trọng tâm của giai đoạn 2026-2030 là hình thành nền sản xuất nông nghiệp phát thải thấp trên quy mô lớn, gắn với kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và quản lý tài nguyên hiệu quả.
Quá trình chuyển đổi đang được triển khai đồng bộ trên nhiều ngành hàng xuất khẩu chủ lực.
Với ngành lúa gạo, các mô hình tưới ngập khô xen kẽ (AWD), quản lý rơm rạ và cơ giới hóa đồng bộ tiếp tục được mở rộng trong khuôn khổ Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Bà Đỗ Thị Hương, Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) cho biết kỹ thuật AWD không chỉ giúp giảm phát thải khí methane mà còn tiết kiệm nước tưới, giảm chi phí đầu vào và cải thiện chất lượng hạt gạo. Trong bối cảnh gạo chất lượng cao ngày càng được thị trường ưu tiên, đây được xem là giải pháp quan trọng để nâng giá trị xuất khẩu thay vì cạnh tranh bằng sản lượng.
Đối với ngành cà phê, các địa phương vùng Tây Nguyên và Sơn La đang thúc đẩy mô hình sản xuất tuần hoàn, sử dụng phân bón hữu cơ, tiết kiệm nước tưới và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp. Nhiều doanh nghiệp cho rằng việc chuyển đổi sang mô hình cà phê phát thải thấp sẽ giúp ngành hàng này thích ứng tốt hơn với các yêu cầu mới của thị trường châu Âu liên quan đến phát triển bền vững và chống suy thoái môi trường.
Trong khi đó, các ngành hàng trái cây như sầu riêng, thanh long, xoài cũng đứng trước áp lực phải thay đổi quy trình sản xuất để đáp ứng tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe từ thị trường nhập khẩu. Các yêu cầu về dấu chân carbon, quản lý nước, truy xuất nguồn gốc hay xử lý phụ phẩm đang dần trở thành điều kiện bắt buộc trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Người dân phải được hưởng lợi từ chuyển đổi xanh
Một trong những vấn đề được nhiều địa phương và chuyên gia nhấn mạnh là chuyển đổi phát thải thấp chỉ có thể bền vững khi người dân nhìn thấy lợi ích kinh tế rõ ràng.
Tại nhiều vùng sản xuất lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long, nông dân bước đầu ghi nhận hiệu quả từ mô hình giảm phát thải thông qua giảm lượng giống gieo sạ, tiết kiệm nước, giảm phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Tuy nhiên, khoảng cách giá trị giữa sản phẩm phát thải thấp và sản phẩm sản xuất truyền thống hiện chưa thật sự rõ nét.
Theo các chuyên gia, nếu không xây dựng được cơ chế thị trường phù hợp thì rất khó để duy trì sự tham gia lâu dài của người dân, bởi chuyển đổi xanh đòi hỏi thay đổi tập quán sản xuất cũng như đầu tư thêm chi phí ban đầu.
Do đó, việc xây dựng nhãn hiệu "nông sản phát thải thấp", cấp mã số vùng trồng và thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc được xem là giải pháp quan trọng để gia tăng giá trị sản phẩm.
Ông Hoàng Văn Hồng, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho rằng quy trình kỹ thuật đưa đến nông dân cần đơn giản, dễ áp dụng nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu quốc tế về đo đếm phát thải.
"Theo tôi, việc giảm phát thải bao nhiêu, đo đếm như thế nào là nhiệm vụ của hệ thống kỹ thuật và quản lý. Còn với nông dân, điều quan trọng nhất là quy trình phải giúp sản xuất hiệu quả hơn, giảm chi phí và tăng thu nhập", ông Hồng nhấn mạnh.
Chuyển đổi sang nông nghiệp phát thải thấp đòi hỏi nguồn lực đầu tư lớn, trong khi ngân sách nhà nước khó có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu.
Đại diện Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu (GGGI) cho biết tổ chức này đã huy động hơn 400 triệu USD cho các dự án đầu tư xanh tại Việt Nam, trong đó hơn 300 triệu USD từ nguồn trái phiếu xanh.
Nhiều công nghệ mới cũng đang được triển khai nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi, trong đó có hệ thống Digital MRV phục vụ đo lường, báo cáo và thẩm định lượng phát thải giảm được trong sản xuất nông nghiệp.
Theo giới chuyên gia, việc xây dựng hệ thống MRV đồng bộ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ phục vụ quản lý phát thải mà còn là nền tảng để thương mại hóa tín chỉ carbon trong tương lai.
Xu hướng tiêu dùng toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng khi người mua ngày càng quan tâm đến yếu tố môi trường, trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững. Điều này đồng nghĩa với việc nông sản muốn duy trì vị thế trên thị trường quốc tế phải đáp ứng các tiêu chuẩn xanh ngày càng cao.
Trong bối cảnh đó, phát triển nông nghiệp phát thải thấp không chỉ giúp Việt Nam thực hiện cam kết khí hậu mà còn góp phần tái định vị thương hiệu nông sản quốc gia theo hướng "xanh - trách nhiệm - bền vững".
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho rằng mục tiêu trước mắt là nâng cao nhận thức cho địa phương, doanh nghiệp và người dân; đồng thời từng bước hình thành các sản phẩm mang nhãn "phát thải thấp" để tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Theo Thứ trưởng Hoàng Trung, chuyển đổi xanh không còn là xu hướng mang tính dài hạn mà đang trở thành yêu cầu cấp bách để nông nghiệp Việt Nam vượt qua các rào cản kỹ thuật mới, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị gia tăng.
Với sự phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và người dân, cùng sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế, nông nghiệp phát thải thấp được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo Chinhphu.vn
- Cùng chuyên mục
Phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2030
UBND TPHCM vừa ban hành Kế hoạch số 636/KH-UBND về triển khai Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026-2030.
Kinh tế - 16:35 18/11/2026
Công bố công cụ đánh giá chuyển đổi kép, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh
Công cụ đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh (TMA) giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực hiện tại, xác định những điểm cần cải thiện và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp. Đồng thời, dữ liệu thu thập từ công cụ cung cấp thêm cơ sở thực tiễn để cơ quan quản lý xây dựng chính sách hỗ trợ sát hơn với nhu cầu của doanh nghiệp.
Kinh tế - 16:47 17/11/2026
Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh gắn với hội nhập quốc tế
Ngày 16/11, tại TPHCM, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 1/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 3/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.
Kinh tế - 21:44 16/11/2026
Thủy sản Việt Nam tại Singapore: Tăng thị phần, hướng tới nâng giá trị xuất khẩu
Thủy sản Việt Nam đang củng cố vị thế trong nhóm nhà cung cấp lớn nhất tại Singapore, với lợi thế về sản lượng và giá cạnh tranh. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp cần chuyển từ mở rộng nguồn cung sang nâng giá trị sản phẩm, đặc biệt ở những mặt hàng đã có thị phần cao.
Kinh tế - 06:32 16/11/2026
Hà Nội chọn lọc dự án FDI theo chất lượng và khả năng lan tỏa
Hà Nội chuyển trọng tâm thu hút FDI sang công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao tri thức và liên kết doanh nghiệp. Chất lượng dòng vốn được đặt trong yêu cầu nâng cao nội lực, sử dụng hiệu quả nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới.
Kinh tế - 21:56 14/11/2026
Tăng trưởng 10% năm 2027: Bài toán lớn về vốn và ổn định vĩ mô
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trong năm 2027, Việt Nam cần huy động khoảng 6-6,4 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội. Quy mô nguồn lực rất lớn đặt ra yêu cầu vừa mở rộng các kênh huy động vốn, vừa sử dụng hiệu quả từng đồng vốn và duy trì kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.
Kinh tế - 06:36 13/11/2026
VEFTA mở rộng cơ hội xuất khẩu, doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì?
Hơn 90% dòng thuế được các nước EFTA xóa bỏ ngay khi Hiệp định VEFTA có hiệu lực, mở thêm cơ hội xuất khẩu cho hàng Việt. Tuy nhiên, để biến ưu đãi thuế quan thành lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp phải đáp ứng quy tắc xuất xứ và những tiêu chuẩn khắt khe.
Kinh tế - 15:31 12/11/2026
Dư nợ vay tăng 75%, chiến lược kinh doanh bất động sản có gì thay đổi?
Trước áp lực dư nợ vay tăng mạnh, KDH đang điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo hướng đẩy nhanh tiến độ bán hàng, thay đổi cơ cấu sản phẩm và hướng tới giảm đòn bẩy tài chính. Theo kế hoạch, doanh nghiệp dự kiến thu về 15.132 tỷ đồng trong năm 2027 từ hoạt động kinh doanh và hợp tác liên doanh, liên kết.
Kinh tế - 16:30 10/11/2026
Kinh tế Việt Nam cuối năm 2026: Đầu tư dẫn dắt tăng trưởng, áp lực lạm phát còn lớn
GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01% so với cùng kỳ, với hoạt động đầu tư tiếp tục đóng vai trò động lực quan trọng. Tuy nhiên, CPI tháng 10 tăng 5,09%, cùng áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, cho thấy bài toán duy trì tăng trưởng cao đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô vẫn còn nhiều thách thức.
Kinh tế - 08:09 09/11/2026
Bảo đảm thẩm quyền đặc thù của Hà Nội trong phát triển kinh tế đêm
Thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, các đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Nội đề nghị bảo đảm thẩm quyền tự quyết định thí điểm phát triển kinh tế đêm theo Luật Thủ đô năm 2026, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, tạo điều kiện khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch và thúc đẩy phát triển kinh tế Thủ đô.
Kinh tế - 21:44 08/11/2026
- Tin mới
-
Quy chế tổ chức và hoạt động của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả
-
Quản trị tốt, tín nhiệm cao: Chìa khóa nào giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị?
-
Phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2030
-
Khởi tố vụ án sản xuất, buôn bán rượu giả tại đặc khu Vân Đồn
-
FLC rà soát 11 dự án tại Quảng Trị, tổng vốn đầu tư hơn 23.400 tỷ đồng
-
Honda SH 150i HRC giá 220 triệu đồng, đắt gấp đôi SH 160i
- Đọc nhiều
-
1
Quản trị tốt, tín nhiệm cao: Chìa khóa nào giúp doanh nghiệp gia tăng giá trị?
-
2
Phát triển ít nhất 5.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo đến năm 2030
-
3
Honda SH 150i HRC giá 220 triệu đồng, đắt gấp đôi SH 160i
-
4
Hà Nội mở rộng kênh phân phối, tăng cường kiểm soát thị trường dịp cuối năm
-
5
Nhà ở xã hội sau 5 năm: Đề xuất không khống chế giá bán lại
-
6
Chứng khoán thế giới đồng loạt giảm, KOSPI mất hơn 2,5%








