Bánh Trung thu handmade trên chợ mạng: “Sạch” đến đâu, ai kiểm chứng?

Thị trường bánh handmade trên “chợ mạng” nhộn nhịp

Dù còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Trung thu, thị trường bánh handmade trên mạng xã hội đã khá nhộn nhịp. Khảo sát của phóng viên trên Facebook cho thấy, tại các hội nhóm chuyên bán bánh Trung thu, nhiều tài khoản liên tục đăng bài nhận đơn, giới thiệu sản phẩm với đủ loại mẫu mã, hương vị và mức giá.

Từ bánh nướng, bánh dẻo truyền thống đến dẻo matcha kem trứng, dẻo lava kem trứng, bánh nhân đậu xanh trứng muối, thập cẩm, trà xanh, khoai môn… được người bán giới thiệu bằng những hình ảnh bắt mắt. Không ít bài đăng sử dụng các cụm từ như “handmade”, “nhà làm”, “ngon, sạch”, “không chất bảo quản”, “ít ngọt” để thu hút khách hàng.

Một tài khoản Facebook đăng bài nhận đơn bánh nướng, bánh dẻo và nhấn mạnh đây là “bánh handmade nhà em”. Một người bán khác giới thiệu dòng “bánh Trung thu handmade bếp mẹ Khoai”, quảng cáo bánh ít ngọt và sử dụng đường ăn kiêng.

Đáng chú ý, tại một bài đăng mà phóng viên ghi nhận, người bán công khai bảng giá bánh handmade loại 200g với nhiều loại nhân. Bánh thập cẩm gà quay hai trứng, thập cẩm xá xíu hai trứng, hạt dưa lá dứa hai trứng được niêm yết ở mức 75.000 đồng/chiếc; các loại trà xanh, khoai môn, đậu xanh hai trứng có giá khoảng 70.000 đồng; một số dòng khác được chào bán từ 65.000 đồng.

Cùng với bảng giá, người bán giới thiệu: “HSD 1,5 tháng do không chất bảo quản” và nhận đặt hàng trực tiếp qua tin nhắn Facebook.

Ở một bài đăng khác, người bán không chỉ nhận khách mua lẻ mà còn hướng tới đơn hàng doanh nghiệp, tuyển khách sỉ và cộng tác viên. Theo nội dung quảng cáo, khách hàng có thể đặt thiết kế, in logo doanh nghiệp lên bánh và hộp theo yêu cầu, mức chiết khấu được giới thiệu lên tới 25%.

Các set bánh cũng được chào bán với nhiều mức giá: Hộp 2 bánh từ 90.000 đồng, hộp 4 bánh khoảng 180.000 đồng và hộp 6 bánh 225.000 đồng ở một số dòng sản phẩm. Người bán đồng thời quảng cáo bánh “chuẩn vị truyền thống”, đáp ứng tiêu chí “ngon, sạch”, “nói không với chất bảo quản”, phần nhân được giới thiệu là nguyên liệu tự làm “từ A đến Z”.

Những bài đăng trên cho thấy, thị trường bánh Trung thu handmade trên mạng xã hội không chỉ phục vụ nhu cầu mua lẻ mà còn hướng tới các đơn hàng số lượng lớn, quà biếu doanh nghiệp. Tuy nhiên, trái ngược với thông tin khá chi tiết về hương vị, mẫu mã, giá bán và ưu đãi, người mua khó có thể chỉ qua các bài đăng trên mạng xã hội để kiểm chứng nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện sản xuất, quy trình chế biến, đóng gói hay bảo quản sản phẩm.

Cần khẳng định, bánh handmade không đồng nghĩa với bánh kém chất lượng. Nhiều cơ sở làm bánh thủ công đầu tư bài bản về nguyên liệu, quy trình sản xuất và an toàn thực phẩm. Điều đáng quan tâm là với những sản phẩm chủ yếu được giới thiệu, giao dịch qua tài khoản cá nhân hoặc hội nhóm mạng xã hội, người mua cần có đủ thông tin để xác định chủ thể sản xuất và chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm.

“Không chất bảo quản” có đồng nghĩa với an toàn?

“Không chất bảo quản” đang trở thành một trong những thông điệp được nhiều người bán bánh handmade sử dụng để thu hút khách hàng. Tuy nhiên, đây không thể là căn cứ duy nhất để đánh giá mức độ an toàn của một sản phẩm thực phẩm.

Thực tế, một doanh nghiệp tại Hà Nội từng lựa chọn bánh Trung thu handmade làm quà tặng khách hàng với mong muốn tìm kiếm sản phẩm thơm ngon, không sử dụng chất bảo quản. Tuy nhiên, trải nghiệm thực tế lại không hoàn toàn như kỳ vọng.

Trao đổi với phóng viên, đại diện doanh nghiệp cho biết, mùa Trung thu năm 2025, công ty đặt gần 100 hộp bánh handmade để gửi tặng khách hàng.

“Năm 2025, công ty chúng tôi đặt gần 100 hộp bánh handmade với hy vọng sẽ gửi đến khách hàng những chiếc bánh không chất bảo quản, thơm ngon nhất. Tuy nhiên, sau khi bánh được gửi đi, một số khách hàng phản hồi bánh bị mốc, có chiếc bị cứng dù trên bao bì vẫn còn hạn sử dụng”, đại diện doanh nghiệp chia sẻ.

Theo vị đại diện này, sự việc khiến doanh nghiệp khá khó xử bởi bánh được sử dụng làm quà biếu khách hàng. Khi chất lượng sản phẩm phát sinh vấn đề, doanh nghiệp là đơn vị trực tiếp tiếp nhận phản hồi từ người nhận.

Từ trường hợp trên, chưa thể xác định nguyên nhân bánh bị mốc, cứng xuất phát từ khâu sản xuất, vận chuyển hay điều kiện bảo quản sau khi giao nhận. Tuy nhiên, câu chuyện cho thấy thời hạn sử dụng được ghi trên bao bì không phải yếu tố duy nhất quyết định chất lượng thực tế của bánh.

Đặc biệt, việc một sản phẩm được quảng cáo “không chất bảo quản” cũng không đồng nghĩa sản phẩm đó mặc nhiên bảo đảm an toàn.

Bánh Trung thu được chế biến từ nhiều nhóm nguyên liệu như bột, trứng, thịt, các loại hạt, đậu, đường, dầu mỡ... Chất lượng thành phẩm vì vậy chịu tác động của nhiều khâu, từ lựa chọn nguyên liệu, chế biến, vệ sinh dụng cụ, bao gói đến vận chuyển và bảo quản.

Bởi vậy, trước những lời quảng cáo như “HSD 1,5 tháng do không chất bảo quản”, điều người tiêu dùng cần quan tâm không chỉ là thời hạn sử dụng được công bố, mà còn là điều kiện bảo quản đi kèm. Nếu bánh xuất hiện nấm mốc, mùi vị bất thường, biến dạng hoặc dấu hiệu hư hỏng, người tiêu dùng không nên tiếp tục sử dụng dù sản phẩm vẫn còn hạn ghi trên bao bì.

Khoảng trống phía sau những lời quảng cáo “ngon, sạch”

Mạng xã hội giúp bánh Trung thu handmade dễ dàng tiếp cận người tiêu dùng, nhưng cũng khiến việc kiểm chứng nguồn gốc, điều kiện sản xuất và chất lượng sản phẩm trở nên khó khăn hơn. Những lời quảng cáo như “nhà làm”, “ngon, sạch”, “không chất bảo quản” không thể thay thế các thông tin cần thiết về sản phẩm.

Khi mua bánh Trung thu qua mạng, người tiêu dùng cần kiểm tra kỹ cơ sở sản xuất, nguồn gốc, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản; không sử dụng bánh có dấu hiệu ẩm mốc, hư hỏng hoặc bất thường.

Bánh handmade không đồng nghĩa với kém chất lượng. Điều đáng lo ngại là khi những lời quảng cáo trở thành “bảo chứng”, trong khi các thông tin để kiểm chứng chất lượng sản phẩm lại chưa rõ ràng.

Phương Di