Đề xuất giảm 30% thuế cho hàng triệu hộ kinh doanh

Hộ kinh doanh trước bài toán giảm thuế và giảm chi phí tuân thủ

Tại hội thảo “Hộ kinh doanh và động lực tăng trưởng” do VCCI tổ chức ngày 21/8, vấn đề giảm gánh nặng cho hộ kinh doanh tiếp tục được đặt ra, từ thuế, kế toán đến các quy định chuyên ngành.

Theo bà Cao Thị Kim Lan, đại diện Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính), khảo sát PCI cho thấy hộ kinh doanh đang chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào và mặt bằng, chiếm 59,3%; khó khăn về thị trường tiêu thụ chiếm 43,8%, bên cạnh tình trạng thiếu nhân lực.

Trong bối cảnh đó, Bộ Tài chính đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp trong các năm 2026 và 2027 đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm. Doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm cũng được đề xuất giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp trong cùng giai đoạn.

Hiện hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp được gia hạn thời hạn nộp thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đến tháng 11 và 12/2026. Việc trình Quốc hội nghị quyết tại kỳ họp tháng 8 được kỳ vọng giúp chính sách giảm thuế áp dụng từ quý III/2026.

Theo bà Lan, giảm thuế sẽ góp phần cải thiện dòng tiền, giảm áp lực tài chính và tạo điều kiện để hộ kinh doanh tái đầu tư, mở rộng hoạt động. Trường hợp số thuế đã nộp lớn hơn số phải nộp sau giảm, phần chênh lệch sẽ được bù trừ hoặc hoàn trả theo quy định.

Một thay đổi đáng chú ý khác là nâng ngưỡng doanh thu được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỷ lên 10 tỷ đồng/năm. Với khoảng 2,7 triệu hộ, cá nhân kinh doanh đang được quản lý thuế, nhóm doanh thu dưới 1 tỷ đồng chiếm 96,23%; từ 1-3 tỷ đồng chiếm 2,84%; từ 3-10 tỷ đồng chiếm 0,73% và trên 10 tỷ đồng chỉ 0,14%.

Nếu được áp dụng, khoảng 99,86% hộ kinh doanh có thể thuộc diện nộp thuế theo phương pháp đơn giản. Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp tính thuế vẫn thuộc quyền của hộ kinh doanh. Những hộ muốn tiếp tục kê khai và sử dụng sổ sách kế toán vẫn có thể lựa chọn.

Theo phương pháp đơn giản, nghĩa vụ thuế được xác định theo tỷ lệ trên doanh thu thay vì dựa trên thu nhập; chế độ sổ sách cũng được tinh giản, qua đó giảm thời gian, chi phí và nguy cơ sai sót.

Giảm chi phí tuân thủ, tạo "khoảng đệm" cho hộ kinh doanh

Không chỉ thuế, chi phí tuân thủ về kế toán, hóa đơn, chuyển đổi số và quy định chuyên ngành cũng là vấn đề được quan tâm.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Tổng Thư ký Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, cho biết nhiều hộ kinh doanh không né tránh nghĩa vụ mà mong muốn được làm đúng, song cần thời gian để làm quen với sổ sách, hóa đơn, dữ liệu và các ứng dụng số.

Ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), cho rằng chính sách cần hạn chế tạo “cú sốc” trong quá trình chuyển đổi. Bộ Tài chính đang xây dựng phần mềm kế toán và các phần mềm số dùng chung cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ. Các đối tượng này cũng dự kiến được tham gia miễn phí các khóa đào tạo về quản trị, thuế, kế toán và nhân lực.

Chế độ kế toán dành cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ tiếp tục được đơn giản hóa. Việc chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp cũng được nghiên cứu theo hướng giảm tối đa chi phí tuân thủ, trong đó có mô hình doanh nghiệp một người với phương thức quản trị và tính thuế đơn giản hơn.

Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI, đánh giá chính sách đối với hộ kinh doanh đang theo hướng thuận lợi và thực chất hơn. Theo ông, khi xây dựng quy định mới, cần cân bằng giữa yêu cầu quản lý và mục tiêu phát triển, đồng thời tính đến điều kiện thực tế, lộ trình và “khoảng đệm” phù hợp.

“Hộ kinh doanh tiếp tục là vấn đề quan trọng, thiết thân và là một trụ cột của nền kinh tế, không chỉ liên quan đến an sinh xã hội mà còn có thể tạo động lực tăng trưởng cho đất nước trong thời gian tới”, ông Đậu Anh Tuấn nhấn mạnh.

Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ