Giải ngân đầu tư công tăng tốc, những ngành nào được hưởng lợi cuối năm?

Giải ngân đầu tư công tiếp tục được đẩy nhanh

Bước vào những tháng cuối năm, đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những động lực quan trọng trong định hướng điều hành kinh tế. Việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân không chỉ liên quan đến khả năng hoàn thành kế hoạch vốn, mà còn được kỳ vọng tạo thêm sức lan tỏa tới hoạt động sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực liên quan.

Theo báo cáo BSC, trong 8 tháng năm 2026, giải ngân từ nguồn ngân sách Nhà nước ước đạt 445,5 nghìn tỷ đồng, tương đương 39% kế hoạch năm, tăng 18,4% so với cùng kỳ. Cùng kỳ năm 2025, tỷ lệ thực hiện đạt 37% kế hoạch, trong khi mức tăng về giá trị giải ngân đạt 24,7% so với cùng kỳ.

Cùng với tiến độ giải ngân, chi đầu tư phát triển trong 8 tháng ước đạt 514,6 nghìn tỷ đồng, tương đương 45,9% dự toán và tăng 35,4% so với cùng kỳ. Diễn biến này cho thấy nguồn lực dành cho đầu tư phát triển đang được đẩy mạnh trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn cuối năm.

Trong định hướng điều hành được BSC tổng hợp, tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công nằm trong nhóm giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy tăng trưởng, cùng với việc đẩy nhanh tiến độ các dự án tồn đọng đã được tháo gỡ vướng mắc để đưa vào vận hành, khai thác.

Nhiều địa phương lớn ghi nhận tốc độ giải ngân tích cực

Đáng chú ý, tiến độ giải ngân trong 8 tháng có sự bứt tốc tại một số thành phố và địa phương lớn.

Theo BSC, Hà Nội đã giải ngân tương đương 52,6% kế hoạch năm, tăng 77,3% so với cùng kỳ. TP. Hồ Chí Minh đạt 55,1% kế hoạch, tăng 23,8%; Hải Phòng đạt 55,9%, tăng 14,1%; trong khi Hưng Yên đạt 49,6% kế hoạch, tăng 15,8% so với cùng kỳ.

Việc nhiều địa phương có quy mô kinh tế lớn đạt tỷ lệ thực hiện trên hoặc tiệm cận một nửa kế hoạch năm cho thấy tiến độ giải ngân đang có sự cải thiện rõ hơn trong giai đoạn giữa năm. Đây cũng là cơ sở để kỳ vọng dòng vốn đầu tư công tiếp tục được đẩy nhanh trong những tháng còn lại.

Tuy nhiên, những con số trên phản ánh kết quả tại các địa phương được BSC đề cập, không đồng nghĩa toàn bộ các địa phương đều có cùng tốc độ giải ngân. Vì vậy, bức tranh đầu tư công vẫn cần được nhìn nhận trên cơ sở sự khác biệt về tiến độ thực hiện giữa từng địa bàn và từng dự án.

Chuyên gia kỳ vọng dòng vốn tăng tốc từ quý III

Trao đổi về tác động của đầu tư công trong nửa cuối năm, BSC cho rằng dòng vốn này thường có độ trễ nhất định trước khi phản ánh đầy đủ vào hoạt động kinh tế.

Theo BSC, trong nửa đầu năm, tiến độ giải ngân chưa tăng tốc ngay do đây là giai đoạn tập trung vào việc xây dựng và hoàn thiện kế hoạch đầu tư công năm 2026 cũng như kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030. Khi các kế hoạch đã được hoàn thiện, tiến độ triển khai thực tế được kỳ vọng cải thiện trong những tháng còn lại của năm.

BSC kỳ vọng tiến độ giải ngân sẽ tăng tốc từ quý III/2026, đồng thời ước tính tỷ lệ thực hiện cả năm có thể đạt khoảng 90% kế hoạch. Khi khối lượng thi công được nghiệm thu, tác động của đầu tư công được kỳ vọng sẽ phản ánh trước ở nhóm xây dựng hạ tầng, sau đó lan sang thép, vật liệu xây dựng và các doanh nghiệp cung ứng liên quan.

Đáng chú ý, tác động của dòng vốn đầu tư công theo nhận định của BSC không chỉ nằm ở hoạt động xây dựng. Dòng tiền giải ngân từ Kho bạc Nhà nước quay trở lại hệ thống ngân hàng có thể bổ sung nguồn tiền gửi, qua đó góp phần giảm áp lực thanh khoản và tạo thêm dư địa cho tăng trưởng tín dụng.

Như vậy, nếu tiến độ giải ngân thực sự được đẩy nhanh trong nửa cuối năm, tác động của đầu tư công có thể lan tỏa theo nhiều lớp: từ khối lượng xây dựng và nghiệm thu công trình đến nhu cầu thép, vật liệu, dịch vụ cung ứng, đồng thời hỗ trợ dòng tiền trong hệ thống tài chính. Đây là lý do BSC xem đầu tư công là một trong những động lực có tác động trực tiếp hơn tới nền kinh tế trong nửa cuối năm 2026.

Kỳ vọng tạo thêm dư địa cho tăng trưởng

Bên cạnh đầu tư công, các chỉ tiêu thu - chi ngân sách trong 8 tháng cũng được BSC ghi nhận ở mức đáng chú ý. Tổng thu ngân sách Nhà nước ước đạt 2.023,8 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 80% dự toán và tăng 16% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nội địa đạt 1.752,9 nghìn tỷ đồng, thu từ dầu thô 43,6 nghìn tỷ đồng và thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu 223,9 nghìn tỷ đồng.

Ở chiều chi, tổng chi ngân sách Nhà nước 8 tháng ước đạt 1.608,3 nghìn tỷ đồng, tương đương khoảng 50,9% dự toán và tăng 13,3% so với cùng kỳ. Riêng chi đầu tư phát triển tăng 35,4%, cao hơn mức tăng 4,9% của chi thường xuyên.

Trong bối cảnh đó, việc đẩy nhanh giải ngân phần vốn còn lại của năm sẽ tiếp tục là một trong những nhiệm vụ đáng chú ý. Theo định hướng được BSC tổng hợp, tăng tốc đầu tư công được đặt cùng nhóm với các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng, mở rộng nền kinh tế và đưa các dự án đã tháo gỡ vướng mắc vào vận hành.

Dù vậy, hiệu quả của dòng vốn cuối cùng vẫn phụ thuộc vào khả năng chuyển vốn thành khối lượng công việc thực tế. Nhận định của BSC cũng cho thấy tác động của đầu tư công không xuất hiện tức thời mà cần thời gian để truyền dẫn qua hoạt động thi công, nghiệm thu, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp.

Vì thế, trong những tháng cuối năm, tiến độ giải ngân, khối lượng thực hiện và khả năng lan tỏa sang các ngành liên quan sẽ là những yếu tố đáng chú ý để đánh giá mức độ đóng góp thực tế của đầu tư công đối với tăng trưởng kinh tế.

Anh Vũ