MỤC TIÊU XUẤT KHẨU NÔNG SẢN 100 TỶ USD: Nhận diện những 'nút thắt' để xuất khẩu thủy sản về đích
Mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam lên khoảng 95-100 tỷ USD vào năm 2030 là mục tiêu lớn nhưng có cơ sở, nhất là khi mỗi ngành hàng đều nỗ lực vươn lên, đóng góp vào mục tiêu này. Phóng viên Báo Điện tử Chính phủ đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng thư ký VASEP về những vướng mắc nội tại và các giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu trong giai đoạn 6 tháng cuối năm 2026 và vươn lên trên "chặng đường 100 tỷ USD".
Thủy sản là một ngành kinh tế mũi nhọn và mang tính "nội sinh" cao, gắn liền với sinh kế của nông - ngư dân và an ninh biển đảo. Trong 7 tháng đầu năm 2026, mặc dù tình hình thế giới phức tạp, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam ước đạt 6,7 tỷ USD, tăng khoảng 10,5% so với cùng kỳ. Đây là một con số rất tích cực, khẳng định sức cạnh tranh mạnh mẽ của doanh nghiệp nội địa.
Những "nút thắt" từ vùng nuôi đến cửa khẩu
Để hiện thực hóa mục tiêu 12,5 tỷ USD, ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho rằng vướng mắc đầu tiên nằm ở nguồn nguyên liệu. Đối với nuôi trồng, giá thành sản xuất vẫn còn cao do chưa kiểm soát tốt chất lượng con giống, dịch bệnh và chi phí thức ăn, vật tư đầu vào. Đối với khai thác biển, các địa phương vẫn lúng túng trong thủ tục cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm cho cảng cá, đồng thời hệ thống cảng cá hiện nay còn thiếu về số lượng và yếu về chất lượng để đáp ứng các quy định chống khai thác IUU.
Bên cạnh đó, việc số hóa các thủ tục cấp giấy tờ như S/C, C/C, PS hay COA vẫn chưa đồng bộ trên một hệ thống duy nhất, gây ách tắc cho nguồn nguyên liệu hợp pháp. Đặc biệt, với nguyên liệu nhập khẩu để gia công xuất khẩu - một nguồn bổ sung quan trọng để duy trì vị thế cung ứng toàn cầu - doanh nghiệp vẫn gặp phải các thủ tục trùng lặp, kéo dài thời gian thông quan và phát sinh chi phí.
Cùng với đó, vấn đề chi phí logistics, đặc biệt là cước vận tải biển, đang trở thành gánh nặng lớn.
Từ giữa tháng 6/2026, giá cước tàu biển đã tăng mạnh, có tuyến tăng tới 30%. Cụ thể, cước đi bờ Đông Hoa Kỳ tăng khoảng 2.000-3.000 USD/container, đi châu Âu tăng 800-1.200 USD/container.
"Với một ngành hàng thâm dụng container lạnh như thủy sản, chi phí này trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận và làm giảm sức cạnh tranh về giá so với các đối thủ có lợi thế địa lý hơn. Chúng ta đang phụ thuộc quá lớn vào các hãng tàu nước ngoài", ông Nam nhấn mạnh.
Những áp lực từ các thị trường trọng điểm cũng là mối lo rất lớn với doanh nghiệp thủy sản. Thị trường quốc tế, đặc biệt là Hoa Kỳ và EU, đang đặt ra những rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe.
Ông Nguyễn Hoài Nam nhìn nhận: "Mỗi thị trường có một bài toán riêng. Với EU, ưu tiên hàng đầu vẫn là gỡ "thẻ vàng" IUU và hỗ trợ doanh nghiệp chứng minh các lô hàng không vi phạm. Với Hàn Quốc, chúng tôi đang kiến nghị bỏ hạn ngạch 15.000 tấn/năm đối với tôm Việt Nam để tận dụng tối đa hiệp định thương mại tự do".
Riêng với Hoa Kỳ, rủi ro phòng vệ thương mại đang tăng nhanh chóng. Ngành tôm đang phải đối mặt với các đợt rà soát chống bán phá giá (POR20, POR21) và chống trợ cấp (POR1) với mức thuế sơ bộ đáng kể. Đáng lo ngại hơn, tính đến cuối tháng 7/2026, hàng hóa Việt Nam còn chịu thêm thuế theo Mục 301 liên quan đến lao động cưỡng bức với mức 12,5%, cùng các nguy cơ về điều tra sở hữu trí tuệ và dự luật áp hạn ngạch đối với tôm và cá da trơn. Nếu các biện pháp này đồng loạt áp dụng, lợi thế cạnh tranh của thủy sản Việt Nam tại Mỹ sẽ bị thu hẹp rõ rệt.
Khơi thông nguồn lực tài chính và lao động
Theo đại diện của VASEP, bên cạnh các yếu tố bên ngoài, nội lực về vốn và lao động của doanh nghiệp hiện cũng có nhiều vướng mắc. Ông Nam phân tích: "Khi xuất khẩu tăng, nhu cầu vốn cho vùng nuôi và thu mua nguyên liệu cũng tăng theo. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó về hạn mức tín dụng và phương pháp đánh giá của ngân hàng vốn vẫn nặng về tài sản bảo đảm thay vì dựa trên dòng tiền chuỗi giá trị".
Về lao động, mặc dù đã đẩy mạnh tự động hóa và sử dụng robot, nhưng đặc thù ngành chế biến thủy sản vẫn rất thâm dụng lao động phổ thông. Hiện nay, nhiều nhà máy đang thiếu hụt lao động nghiêm trọng, dẫn đến rủi ro không đảm bảo được tiến độ các đơn hàng đã ký hoặc không dám nhận thêm đơn hàng mới.
Để giải quyết tổng thể các vấn đề trên, VASEP đã đề xuất một loạt giải pháp đồng bộ.
Thứ nhất, về sản xuất, cần tập trung kiểm soát chất lượng con giống và giảm chi phí vật tư đầu vào, đồng thời số hóa toàn diện quy trình truy xuất nguồn gốc.
Thứ hai, về thị trường, cần thành lập một Quỹ xuất khẩu ngành hàng theo Nghị định 240/2026/NĐ-CP để tăng nguồn lực xây dựng thương hiệu và phòng vệ thương mại. "Đặc biệt, chúng tôi kiến nghị thành lập cơ chế liên ngành theo dõi riêng thị trường Hoa Kỳ để ứng phó kịp thời với các rào cản mới", ông Nam nhấn mạnh.
Thứ ba, về logistics, cần có chương trình giảm chi phí riêng cho nông lâm thủy sản và tầm nhìn dài hạn về phát triển đội tàu container, container lạnh của Việt Nam để giảm sự phụ thuộc vào nước ngoài.
Thứ tư, về tài chính và nhân lực, Ngân hàng Nhà nước có thể xem xét duy trì và mở rộng gói tín dụng ưu đãi, ưu tiên vốn cho chuyển đổi xanh và chế biến sâu. Đồng thời, cần có một Đề án bảo đảm nguồn nhân lực cấp bách để duy trì năng lực sản xuất cho các ngành hàng thâm dụng lao động như thủy sản.
Nhìn lại chặng đường 7 tháng đầu năm 2026, ông Nguyễn Hoài Nam đánh giá nếu các khó khăn lớn được tháo gỡ kịp thời trong 6 tháng cuối năm thì ngành có thể giữ nhịp tăng trưởng 10-11%, đưa kim ngạch cả năm đạt khoảng 12,3-12,5 tỷ USD. Để đạt được con số này, mô hình tăng trưởng cần đổi mới mạnh mẽ, tập trung vào tối ưu hóa giá thành, nâng cao giá trị gia tăng và khơi thông mọi điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng.
Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ
- Cùng chuyên mục
Công bố công cụ đánh giá chuyển đổi kép, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh
Công cụ đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh (TMA) giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực hiện tại, xác định những điểm cần cải thiện và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp. Đồng thời, dữ liệu thu thập từ công cụ cung cấp thêm cơ sở thực tiễn để cơ quan quản lý xây dựng chính sách hỗ trợ sát hơn với nhu cầu của doanh nghiệp.
Kinh tế - 16:47 17/11/2026
Phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh gắn với hội nhập quốc tế
Ngày 16/11, tại TPHCM, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 1/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 3/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.
Kinh tế - 21:44 16/11/2026
Thủy sản Việt Nam tại Singapore: Tăng thị phần, hướng tới nâng giá trị xuất khẩu
Thủy sản Việt Nam đang củng cố vị thế trong nhóm nhà cung cấp lớn nhất tại Singapore, với lợi thế về sản lượng và giá cạnh tranh. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, doanh nghiệp cần chuyển từ mở rộng nguồn cung sang nâng giá trị sản phẩm, đặc biệt ở những mặt hàng đã có thị phần cao.
Kinh tế - 06:32 16/11/2026
Hà Nội chọn lọc dự án FDI theo chất lượng và khả năng lan tỏa
Hà Nội chuyển trọng tâm thu hút FDI sang công nghệ, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao tri thức và liên kết doanh nghiệp. Chất lượng dòng vốn được đặt trong yêu cầu nâng cao nội lực, sử dụng hiệu quả nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới.
Kinh tế - 21:56 14/11/2026
Tăng trưởng 10% năm 2027: Bài toán lớn về vốn và ổn định vĩ mô
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trong năm 2027, Việt Nam cần huy động khoảng 6-6,4 triệu tỷ đồng vốn đầu tư toàn xã hội. Quy mô nguồn lực rất lớn đặt ra yêu cầu vừa mở rộng các kênh huy động vốn, vừa sử dụng hiệu quả từng đồng vốn và duy trì kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô.
Kinh tế - 06:36 13/11/2026
VEFTA mở rộng cơ hội xuất khẩu, doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị gì?
Hơn 90% dòng thuế được các nước EFTA xóa bỏ ngay khi Hiệp định VEFTA có hiệu lực, mở thêm cơ hội xuất khẩu cho hàng Việt. Tuy nhiên, để biến ưu đãi thuế quan thành lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp phải đáp ứng quy tắc xuất xứ và những tiêu chuẩn khắt khe.
Kinh tế - 15:31 12/11/2026
Dư nợ vay tăng 75%, chiến lược kinh doanh bất động sản có gì thay đổi?
Trước áp lực dư nợ vay tăng mạnh, KDH đang điều chỉnh chiến lược kinh doanh theo hướng đẩy nhanh tiến độ bán hàng, thay đổi cơ cấu sản phẩm và hướng tới giảm đòn bẩy tài chính. Theo kế hoạch, doanh nghiệp dự kiến thu về 15.132 tỷ đồng trong năm 2027 từ hoạt động kinh doanh và hợp tác liên doanh, liên kết.
Kinh tế - 16:30 10/11/2026
Kinh tế Việt Nam cuối năm 2026: Đầu tư dẫn dắt tăng trưởng, áp lực lạm phát còn lớn
GDP 9 tháng năm 2026 tăng 9,01% so với cùng kỳ, với hoạt động đầu tư tiếp tục đóng vai trò động lực quan trọng. Tuy nhiên, CPI tháng 10 tăng 5,09%, cùng áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng, cho thấy bài toán duy trì tăng trưởng cao đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô vẫn còn nhiều thách thức.
Kinh tế - 08:09 09/11/2026
Bảo đảm thẩm quyền đặc thù của Hà Nội trong phát triển kinh tế đêm
Thảo luận về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam, các đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Nội đề nghị bảo đảm thẩm quyền tự quyết định thí điểm phát triển kinh tế đêm theo Luật Thủ đô năm 2026, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, tạo điều kiện khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch và thúc đẩy phát triển kinh tế Thủ đô.
Kinh tế - 21:44 08/11/2026
Hoàn thành gần 17.000 căn nhà ở cho thuê trong năm 2026
Từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã hoàn thành 9.028/17.176 căn nhà ở cho thuê, đạt tỷ lệ 53% kế hoạch. Khả năng hoàn thành cả năm 2026 ước đạt 16.944 căn, đạt tỷ lệ 99% so với chỉ tiêu được giao tại Nghị quyết số 303/NQ-CP.
Kinh tế - 21:34 08/11/2026
- Tin mới
-
Lào Cai: Khởi tố chủ hộ kinh doanh bày bán 422 sản phẩm giả mạo nhãn hiệu nổi tiếng
-
Công bố công cụ đánh giá chuyển đổi kép, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh
-
VN-Index mất hơn 10 điểm, khối ngoại bán ròng gần 383 tỷ đồng
-
Vietcombank mất gần 31% từ đỉnh, khối ngoại bán ròng hơn 7.300 tỷ đồng
-
Hải Phòng giao hơn 103ha đất làm 4 bến cảng Lạch Huyện
-
Volkswagen Tiguan bất ngờ giảm giá, còn từ 1,299 tỷ đồng
- Đọc nhiều
-
1
Công bố công cụ đánh giá chuyển đổi kép, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh
-
2
VN-Index mất hơn 10 điểm, khối ngoại bán ròng gần 383 tỷ đồng
-
3
Vietcombank mất gần 31% từ đỉnh, khối ngoại bán ròng hơn 7.300 tỷ đồng
-
4
Hải Phòng giao hơn 103ha đất làm 4 bến cảng Lạch Huyện
-
5
VNR500 năm 2026: Vietjet, HDBank thăng hạng, EVN trở lại Top 10
-
6
Chứng khoán thế giới đồng loạt giảm, áp lực bán gia tăng tại thị trường châu Á








