Phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2050

Điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia tạo nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng mới

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 1177/QĐ-TTg ngày 30/6/2026 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là căn cứ để lập, điều chỉnh quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh theo quy định của pháp luật, đồng thời tạo cơ sở thống nhất cho việc phân bổ, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai trên phạm vi cả nước.

Theo Quyết định, việc điều chỉnh quy hoạch hướng tới bảo đảm đầy đủ nhu cầu sử dụng đất để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn 2026-2030. Mục tiêu đặt ra là phấn đấu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người khoảng 8.500 USD vào năm 2030; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo đạt khoảng 28% GDP và kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP.

Bên cạnh mục tiêu tăng trưởng, Quy hoạch tiếp tục ưu tiên quỹ đất phục vụ quốc phòng, an ninh, phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, công nghiệp, dịch vụ và đô thị hiện đại. Đồng thời, Quy hoạch tiếp tục duy trì hợp lý diện tích đất trồng lúa, ưu tiên đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước nhằm bảo đảm tuyệt đối an ninh lương thực quốc gia; sản lượng gạo vượt nhu cầu trong nước mới dành cho xuất khẩu. Song song với đó là yêu cầu quản lý chặt chẽ đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng, bảo vệ và phục hồi rừng tự nhiên gắn với bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường sinh thái và phòng, chống thiên tai.

Ngoài ra, Quy hoạch đặt ra yêu cầu tiếp tục khai hoang, phục hóa, lấn biển để đưa diện tích đất chưa sử dụng vào khai thác, đồng thời cải tạo các khu vực đất bị thoái hóa, hạn chế suy giảm chất lượng đất và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên đất trên phạm vi cả nước.

Phân bổ không gian sử dụng đất theo lợi thế của 6 vùng kinh tế - xã hội

Một trong những nội dung trọng tâm của Quyết định là định hướng tổ chức không gian sử dụng đất dựa trên tiềm năng của sáu vùng kinh tế - xã hội, các vùng sinh thái nông nghiệp và các hành lang kinh tế ven biển nhằm bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, quốc phòng và an ninh.

Đối với vùng trung du và miền núi phía Bắc, định hướng tập trung bảo vệ và phục hồi rừng đầu nguồn, khai thác hiệu quả tài nguyên rừng, khoáng sản, kinh tế cửa khẩu và phát triển các hành lang kinh tế kết nối với Thủ đô Hà Nội cũng như các hành lang kinh tế quốc tế.

Vùng đồng bằng sông Hồng được định hướng phát triển Hà Nội trở thành đô thị thông minh, hiện đại; xây dựng khu vực Hải Phòng - Quảng Ninh thành trung tâm kinh tế biển, logistics và công nghiệp hiện đại; đồng thời phát triển nông nghiệp công nghệ cao, vùng lúa chất lượng cao và công nghiệp chế biến nông sản.

Đối với Bắc Trung Bộ, Quy hoạch ưu tiên bảo vệ hệ thống rừng phòng hộ, phát triển kinh tế biển, các trung tâm du lịch ven biển, hệ thống cảng biển và dịch vụ logistics, đồng thời tăng cường năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

Tại vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, định hướng nổi bật là phát triển mạnh năng lượng sạch, năng lượng tái tạo và năng lượng hạt nhân; xây dựng các cảng biển nước sâu, các tuyến cao tốc liên vùng; phát triển các trung tâm du lịch quốc tế, chuỗi giá trị cây công nghiệp và dược liệu, đồng thời củng cố hệ thống rừng phòng hộ và nguồn nước.

Vùng Đông Nam Bộ tiếp tục được xác định là cực tăng trưởng của cả nước với trọng tâm xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh trở thành Trung tâm Tài chính Quốc tế; phát triển chuỗi công nghiệp - đô thị Mộc Bài - Thành phố Hồ Chí Minh - Cảng Cái Mép - Thị Vải; phát triển cảng trung chuyển quốc tế Cái Mép - Thị Vải và thành phố sân bay Long Thành.

Trong khi đó, vùng đồng bằng sông Cửu Long được định hướng trở thành trung tâm sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, phát triển chuỗi giá trị lúa gạo, trái cây và thủy sản; đồng thời phát triển năng lượng tái tạo, hạ tầng giao thông và các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm nhập mặn và sạt lở bờ sông, bờ biển.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, AI và siết chặt quản lý sử dụng đất

Quyết định 1177/QĐ-TTg cũng đề ra sáu nhóm giải pháp trọng tâm để tổ chức thực hiện Quy hoạch, bao gồm hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển khoa học và công nghệ; bảo vệ, cải tạo đất; tổ chức thực hiện quy hoạch; huy động nguồn lực và tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức.

Đáng chú ý, Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai, xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất từ Trung ương đến địa phương trên môi trường số. Dữ liệu đất đai sẽ được kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành để phục vụ công tác quản lý. Đồng thời, ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), học máy, công nghệ blockchain, dữ liệu lớn, viễn thám, ảnh vệ tinh và GIS nhằm tự động hóa việc cập nhật dữ liệu, giám sát biến động sử dụng đất, cảnh báo sớm các trường hợp sử dụng đất sai quy hoạch và nâng cao tính minh bạch trong quản lý đất đai.

Quyết định cũng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tiếp tục rà soát quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch tỉnh để bảo đảm đồng bộ với Quy hoạch sử dụng đất quốc gia đã được điều chỉnh; tăng cường thanh tra, kiểm tra các dự án đầu tư, xử lý nghiêm các hành vi gây ô nhiễm, hủy hoại hoặc sử dụng đất sai quy hoạch. Đồng thời, kiên quyết thu hồi các diện tích đất đã giao hoặc cho thuê nhưng không đưa vào sử dụng, sử dụng kém hiệu quả hoặc chậm triển khai dự án, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng nguồn lực đất đai phục vụ phát triển đất nước.

P.Thảo (t/h)