Đề xuất BHYT chi trả sàng lọc 7 bệnh ung thư và viêm gan B, C

Đề xuất BHYT chi trả sàng lọc 7 loại ung thư

Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định về mở rộng phạm vi chi trả của quỹ bảo hiểm y tế đối với một số hoạt động khám sàng lọc, chẩn đoán sớm, phòng bệnh và quản lý bệnh mạn tính. Thời gian lấy ý kiến dự kiến đến ngày 12/9.

Theo dự thảo, 7 loại ung thư được đưa vào danh mục đề xuất gồm ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tiền liệt tuyến, ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày và ung thư gan.

Bên cạnh đó, viêm gan B và viêm gan C cũng thuộc nhóm bệnh được đề xuất sàng lọc, chẩn đoán sớm.

Nếu chính sách được thông qua, quỹ BHYT sẽ thanh toán các chi phí thuộc phạm vi quyền lợi của người tham gia, gồm khám, xét nghiệm, dịch vụ kỹ thuật cận lâm sàng, thuốc, thiết bị y tế, máu, vật tư, hóa chất và các khoản liên quan theo quy định.

Trường hợp kết quả sàng lọc nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh, người bệnh tiếp tục được thanh toán chi phí khám, chữa bệnh theo quy định hiện hành sau khi có kết quả chẩn đoán.

Như vậy, chính sách được thiết kế theo chuỗi từ sàng lọc, phát hiện, chẩn đoán đến điều trị, thay vì chỉ sử dụng quyền lợi BHYT sau khi bệnh đã được xác định.

Việt Nam đối mặt với gánh nặng ung thư lớn

Việt Nam mỗi năm ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và hơn 120.000 người tử vong, trong khi khoảng 350.000 người đang sống chung với căn bệnh này.

Ung thư vú hiện có tỷ lệ mắc mới và tử vong cao nhất, tiếp đến là ung thư gan và ung thư phổi.

Gánh nặng của ung thư không chỉ nằm ở số người mắc và tử vong mà còn ở chi phí điều trị, đặc biệt khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn.

Theo Bộ Y tế, trong năm 2023, quỹ BHYT đã chi 6.186 tỷ đồng cho 6 nhóm ung thư thường gặp gồm ung thư vú, phổi, gan, đại tràng, dạ dày và tiền liệt tuyến.

Các chuyên gia cho rằng đầu tư cho sàng lọc và phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có thể góp phần giảm chi phí điều trị về lâu dài. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể phải sử dụng thuốc đặc trị, thuốc phát minh hoặc các kỹ thuật chẩn đoán, điều trị có chi phí cao, đồng thời đối mặt với nhiều biến chứng.

Không phải tất cả người có thẻ BHYT đều được khám miễn phí ngay

Một điểm cần lưu ý là việc đưa 7 loại ung thư cùng viêm gan B, C vào danh mục đề xuất không đồng nghĩa tất cả người tham gia BHYT sẽ được khám miễn phí tất cả các bệnh này ngay khi Nghị định có hiệu lực.

Theo dự thảo, việc thanh toán được thực hiện theo từng nhóm đối tượng, từng bệnh và từng giai đoạn, tùy thuộc lộ trình triển khai cũng như khả năng cân đối của quỹ BHYT.

Bộ trưởng Bộ Y tế sẽ quy định cụ thể đối tượng được sàng lọc, quy trình chuyên môn, danh mục dịch vụ kỹ thuật, thuốc, thiết bị y tế, mức và tỷ lệ thanh toán cùng các điều kiện để quỹ BHYT thực hiện chi trả.

Cách tiếp cận này nhằm mở rộng quyền lợi theo từng bước, thay vì áp dụng đồng loạt cho toàn bộ người tham gia BHYT.

Lộ trình chi trả dự kiến từ năm 2028

Theo lộ trình dự kiến trong dự thảo, sàng lọc viêm gan B và C sẽ được quỹ BHYT thanh toán khi được lồng ghép trong hoạt động khám sức khỏe định kỳ.

Đối với ung thư cổ tử cung, chính sách dự kiến được thí điểm thanh toán từ ngày 1/7/2028 và thực hiện thanh toán từ ngày 1/1/2030.

Từ ngày 1/1/2030, BHYT dự kiến thanh toán sàng lọc ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tiền liệt tuyến và ung thư đại trực tràng, cùng với tăng huyết áp và đái tháo đường theo lộ trình do Bộ Y tế quy định.

Riêng ung thư dạ dày và ung thư gan hiện chưa được dự thảo ấn định thời điểm triển khai cụ thể. Việc thanh toán đối với hai bệnh này sẽ phụ thuộc lộ trình và khả năng cân đối của quỹ BHYT.

Do đó, phạm vi và mức hưởng thực tế sẽ còn phụ thuộc vào các quy định cụ thể được ban hành sau quá trình lấy ý kiến và hoàn thiện dự thảo.

BHYT hướng tới tăng chi cho phòng bệnh, phát hiện sớm

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh tỷ lệ bao phủ BHYT tại Việt Nam tiếp tục tăng.

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đến hết tháng 6/2026, khoảng 99,1 triệu người tham gia BHYT, tương đương 96,91% dân số.

Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt bao phủ BHYT toàn dân.

Việc mở rộng quyền lợi từ điều trị sang phòng bệnh, sàng lọc và phát hiện sớm được xem là thay đổi đáng chú ý trong cách sử dụng nguồn lực BHYT. Chính sách hướng tới phát hiện bệnh sớm hơn, qua đó có thể góp phần hạn chế chi phí khi bệnh tiến triển và tăng cơ hội điều trị cho người bệnh.

Tuy nhiên, việc mở rộng chi trả cũng phải được thực hiện theo lộ trình phù hợp với khả năng cân đối của quỹ, đồng thời xác định rõ nhóm đối tượng, bệnh, dịch vụ và tỷ lệ thanh toán.

Phúc Hưng (t/h)