Siêu dự án đường sắt 67 tỷ USD đặt mục tiêu khởi công tháng 12/2027

Gấp rút chuẩn bị cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đang được triển khai các công việc chuẩn bị đầu tư. Chủ đầu tư đã ký hợp đồng gói thầu tư vấn hỗ trợ dự án. Đơn vị tư vấn đã lập nhiệm vụ, dự toán và hồ sơ yêu cầu gói thầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi.

Cùng với đó, dự án đang thực hiện thủ tục lựa chọn các đơn vị tư vấn phục vụ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, gồm tư vấn khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi; tư vấn giám sát khảo sát và tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Bộ Xây dựng đặt mục tiêu phải nỗ lực để khởi công dự án vào tháng 12/2027. Theo tiến độ được phê duyệt, công tác lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và khởi công dự án được triển khai trong giai đoạn từ quý IV/2026 đến quý IV/2028.

Tuyến đường sắt dài 1.541 km, vốn hơn 67 tỷ USD

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng chiều dài khoảng 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TPHCM).

Dự án được đầu tư mới toàn tuyến với đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/giờ, tải trọng 22,5 tấn/trục. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 67,34 tỷ USD, tương đương hơn 1,7 triệu tỷ đồng.

Theo phương án hiện nay, tuyến có 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa. Dự án sử dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray, điện khí hóa, hướng tới hệ thống hiện đại, đồng bộ và an toàn.

Theo Nghị quyết 172/2024/QH15 về chủ trương đầu tư, dự án có điểm đầu tại ga Ngọc Hồi và điểm cuối tại ga Thủ Thiêm, với tổng chiều dài khoảng 1.541 km.

Giải phóng mặt bằng được tách thành các dự án độc lập

Một nội dung quan trọng trong tiến độ dự án là công tác giải phóng mặt bằng. Theo Bộ Xây dựng, phần việc này được tách thành các dự án độc lập do UBND các tỉnh, thành phố có tuyến đường sắt đi qua quyết định đầu tư.

Tiến độ hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng được đặt ra vào quý IV/2028.

Việc tách công tác giải phóng mặt bằng thành các dự án độc lập nhằm tạo điều kiện triển khai sớm các phần việc liên quan, phục vụ mục tiêu chung của dự án.

Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng: Nhiều hạng mục đã triển khai

Bên cạnh dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Bộ Xây dựng cũng cập nhật tiến độ dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Dự án được chia thành các dự án thành phần, tiểu dự án. Trong đó, dự án thành phần 1 về đầu tư hạ tầng kết nối các ga trên tuyến và quảng trường ga đã khởi công gói thầu XL01 gồm 5 vị trí ga vào ngày 19/12/2025.

Ban Quản lý dự án Đường sắt đang triển khai thi công san lấp mặt bằng quảng trường tại 3 vị trí ga Lào Cai, Phú Thọ và Nam Hải Dương.

Tại hai vị trí ga Bắc Hồng và Lương Tài, mặt bằng được bàn giao còn nhỏ lẻ, chưa bảo đảm công địa để triển khai thi công đồng loạt.

Đối với tuyến kết nối và quảng trường của 15 ga còn lại, các đơn vị đang thực hiện khảo sát, thiết kế kỹ thuật. Dự kiến công tác này hoàn thành để triển khai lựa chọn nhà thầu xây lắp, tổ chức thi công từ quý IV/2026.

Hoàn thiện hồ sơ dự án thành phần đường sắt

Đối với dự án thành phần 2, gồm dự án đầu tư xây dựng công trình đường sắt, hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi đang được tổng hợp, hoàn thiện theo quy định để trình Hội đồng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án.

Các thủ tục pháp lý phục vụ việc phê duyệt dự án cũng đang được triển khai, trong đó có báo cáo đánh giá tác động môi trường; đánh giá khả năng bảo đảm thoát lũ và an toàn đê điều; xác định cấp độ thông tin của hệ thống thông tin và xác định dự án thuộc danh mục dự án trọng yếu có yêu cầu về bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Chủ đầu tư đồng thời đang thực hiện lựa chọn tư vấn để lập, giám sát và thẩm tra công tác thiết kế kỹ thuật.

Nghiên cứu ưu tiên sản phẩm, dịch vụ trong nước

Để đẩy nhanh tiến độ trong thời gian tới, Bộ Xây dựng yêu cầu các ban quản lý dự án xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết, xác định rõ từng hạng mục công việc và tiến độ thực hiện, từ giải phóng mặt bằng, lựa chọn tư vấn, khảo sát đến thi công.

Đối với kết cấu hạ tầng tuyến, nhà ga, phương tiện, thiết bị và vật tư, Bộ Xây dựng yêu cầu nghiên cứu kỹ các phương án, trong đó lưu ý chủ trương sử dụng sản phẩm, dịch vụ trong nước.

Việc ưu tiên sản phẩm, dịch vụ trong nước được kỳ vọng góp phần kích thích sản xuất, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tạo thêm tác động lan tỏa từ các dự án đường sắt quy mô lớn đối với nền kinh tế.

Với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, mục tiêu khởi công vào tháng 12/2027 đang đặt ra yêu cầu rất lớn về tiến độ chuẩn bị đầu tư, hoàn thiện hồ sơ, lựa chọn tư vấn và công tác giải phóng mặt bằng. Đây cũng là những khâu có ý nghĩa quyết định để dự án có thể đáp ứng lộ trình được đặt ra.

Thảo Phúc (t/h)