Thanh tra Chính phủ chỉ ra hàng nghìn ha đất chưa trồng rừng tại Tân Mai

Nhiều tồn tại trong quản lý, sử dụng đất tại Tây Nguyên

Thanh tra Chính phủ vừa thông báo Kết luận thanh tra về việc quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ các công ty nông, lâm nghiệp thuộc Tổng công ty Giấy Việt Nam trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên.

Theo kết luận, tại khu vực Tây Nguyên, Tổng công ty Giấy Việt Nam có một đơn vị thành viên là Công ty TNHH MTV Nguyên liệu Giấy Miền Nam, do Tổng công ty nắm giữ 100% vốn điều lệ. Bên cạnh đó, Tổng công ty Giấy Việt Nam còn nắm giữ 22,73% vốn tại Công ty cổ phần Tập đoàn Tân Mai.

Qua thanh tra, cơ quan chức năng phát hiện nhiều hạn chế, thiếu sót trong công tác quản lý, sử dụng đất tại các doanh nghiệp này.

Đối với Tổng công ty Giấy Việt Nam, Thanh tra Chính phủ cho biết Hội đồng thành viên chậm ban hành quyết định phê duyệt Điều lệ hoạt động của Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam theo quy định. Tổng công ty cũng thiếu kiểm tra phương án sử dụng đất và cho phép khai thác một số diện tích rừng chưa đúng với chỉ đạo của Chính phủ.

Tại tỉnh Kon Tum, UBND tỉnh và các cơ quan chuyên môn cũng được xác định có những thiếu sót trong quản lý đất đai. Cụ thể, địa phương ban hành văn bản giao đất tạm thời nhưng không tổ chức bàn giao đất tại thực địa; đồng thời ký hợp đồng thuê đất khi chưa có quyết định cho thuê đất chính thức.

Đáng chú ý, Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam đang sử dụng 1.266,58 ha đất tại Kon Tum vào mục đích trồng rừng nhưng chưa đăng ký với cơ quan nhà nước theo quy định. Doanh nghiệp cũng chưa thực hiện rà soát đất đai để làm cơ sở lập phương án sử dụng đất.

Thanh tra Chính phủ cho rằng những hạn chế này cho thấy công tác quản lý, kiểm tra và giám sát việc sử dụng đất tại doanh nghiệp chưa được thực hiện đầy đủ.

Hàng nghìn ha đất của Tân Mai chưa được đưa vào trồng rừng

Đối với Công ty cổ phần Tập đoàn Tân Mai, kết luận thanh tra cho thấy doanh nghiệp chưa thực hiện rà soát hiện trạng sử dụng đất, lập phương án sử dụng đất và xác định rõ diện tích, ranh giới theo quy định.

Việc quản lý, sử dụng đất còn lỏng lẻo dẫn đến một số diện tích bị người dân xâm canh, lấn chiếm kéo dài.

Đặc biệt, một số diện tích đất đã được thuê nhưng chưa được đưa vào trồng rừng với quy mô lớn.

Cụ thể, tại Đắk Lắk, diện tích đất chưa trồng rừng là 1.553,4 ha. Tại Đắk Nông, diện tích chưa trồng rừng là 808,17 ha và tại Lâm Đồng là 69,3 ha.

Như vậy, tổng diện tích đất chưa được đưa vào trồng rừng tại ba địa phương này lên tới hơn 2.430 ha.

Ngoài vấn đề chậm đưa đất vào sử dụng, Thanh tra Chính phủ còn xác định Công ty cổ phần Tập đoàn Tân Mai chưa thực hiện các thủ tục về nghĩa vụ tài chính đối với 97,5 ha đất tại huyện Bảo Lâm và 560,55 ha tại huyện Đam Rông, tỉnh Lâm Đồng.

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra tình trạng một số diện tích đất thu hồi chậm được đưa vào sử dụng, gây lãng phí nguồn lực đất đai. Tình trạng giao khoán nhưng không có đất sản xuất, lấn chiếm đất và trồng rừng trái phép diễn ra trong thời gian dài nhưng chưa được xử lý dứt điểm.

Theo Thanh tra Chính phủ, cả Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam và Công ty cổ phần Tập đoàn Tân Mai còn hạn chế trong việc quản lý ranh giới đối với phần diện tích đất được giao, cho thuê.

Hợp đồng giao khoán còn nhiều bất cập

Một nội dung khác được Thanh tra Chính phủ chỉ ra là công tác giao khoán tại Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam.

Theo kết luận, có trường hợp doanh nghiệp ký hợp đồng giao khoán không đúng đối tượng, không có biên bản giao nhận, không thể hiện tiền lương, bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế.

Một số hợp đồng cũng không kèm theo phương án tổ chức sản xuất, kinh doanh và định mức giao khoán theo quy định.

Bên cạnh đó, một số hợp đồng giao khoán không đúng mẫu ban hành kèm theo quy định của Chính phủ.

Công tác kiểm tra, giám sát chưa được thực hiện đầy đủ, dẫn đến tình trạng trồng cây cao su không đúng mục đích, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất.

Thanh tra Chính phủ nhận định những tồn tại trên kéo dài cho thấy công tác quản lý đất đai tại một số doanh nghiệp chưa chặt chẽ, việc kiểm tra, giám sát chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi ranh giới và hiện trạng sử dụng đất chưa được nắm chắc.

Yêu cầu kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm

Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ xác định trách nhiệm đối với các hạn chế, thiếu sót, vi phạm thuộc Bộ Công Thương, Hội đồng thành viên, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc Tổng công ty Giấy Việt Nam; Chủ tịch, Giám đốc Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam; Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Tân Mai cùng các cơ quan, đơn vị, tổ chức, tập thể và cá nhân có liên quan qua các thời kỳ.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo xử lý, khắc phục các hạn chế, thiếu sót, vi phạm đã được nêu; đồng thời kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý theo quy định đối với các cơ quan, tổ chức, đơn vị, tập thể và cá nhân có liên quan.

Đối với Tổng công ty Giấy Việt Nam, cơ quan thanh tra yêu cầu tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý đối với Chủ tịch, Giám đốc Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam cùng các tập thể, cá nhân thuộc Tổng công ty có liên quan đến những tồn tại được kết luận.

Công ty Nguyên liệu Giấy Miền Nam phải kiểm điểm trách nhiệm của các tập thể, cá nhân liên quan; đồng thời kiểm tra, rà soát toàn bộ diện tích đất đang quản lý, sử dụng, bảo đảm thực hiện đúng phương án đã được phê duyệt.

Đối với Công ty cổ phần Tập đoàn Tân Mai, Thanh tra Chính phủ yêu cầu doanh nghiệp xử lý, khắc phục triệt để các hạn chế, thiếu sót, vi phạm; chấp hành nghiêm quy định pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và bảo vệ, phát triển rừng.

Doanh nghiệp cũng phải rà soát, lập phương án sử dụng đất, xác định rõ ranh giới và diện tích đang sử dụng; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với các diện tích đất liên quan tại Lâm Đồng.

Đồng thời, Tập đoàn Tân Mai được yêu cầu triển khai trồng rừng đối với diện tích đất chưa đưa vào sử dụng, qua đó khắc phục tình trạng đất được giao, cho thuê nhưng chậm hoặc chưa được sử dụng đúng mục đích.

Kết luận thanh tra cho thấy việc quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc từ các công ty nông, lâm nghiệp tại Tây Nguyên vẫn còn nhiều vấn đề cần được chấn chỉnh, đặc biệt tại những diện tích đất có quy mô lớn nhưng chưa được đưa vào sử dụng hiệu quả. Việc rà soát ranh giới, xác lập phương án sử dụng đất, thực hiện nghĩa vụ tài chính và đưa đất vào đúng mục đích sẽ là những nội dung trọng tâm trong quá trình khắc phục sau thanh tra.

PV (t/h)