Đèo Cả đề xuất mở rộng cao tốc Mai Sơn - Cam Lộ 415km

Đề xuất dự án hơn 72.000 tỷ đồng

Tập đoàn Đèo Cả vừa hoàn thành nghiên cứu bổ sung phạm vi và các phương án đầu tư mở rộng đoạn cao tốc Mai Sơn - Cam Lộ theo quy mô quy hoạch.

Theo phương án được doanh nghiệp nghiên cứu, đoạn tuyến có tổng chiều dài 415km, không bao gồm đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt dài khoảng 50km đã được đầu tư theo phương thức PPP trong giai đoạn 1.

Qua tính toán sơ bộ, Đèo Cả đánh giá phương án mở rộng tuyến có tính khả thi về tài chính, qua đó có khả năng huy động nguồn lực ngoài ngân sách Nhà nước để đầu tư hạ tầng giao thông.

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, doanh nghiệp kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét, chấp thuận giao Tập đoàn Đèo Cả lập đề xuất thực hiện dự án mở rộng đoạn Mai Sơn - Cam Lộ theo phương thức PPP.

Doanh nghiệp cho biết sẽ tự bố trí kinh phí lập hồ sơ đề xuất, đồng thời tự chịu các chi phí và rủi ro trong trường hợp hồ sơ không được cấp có thẩm quyền chấp thuận.

Đề xuất của Đèo Cả được đưa ra trong bối cảnh Bộ Xây dựng đang nghiên cứu phương án mở rộng các đoạn cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã hoàn thành đầu tư công.

Tại Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026-2030 diễn ra ngày 29/9, ông Lê Thắng, Giám đốc Ban Quản lý dự án 2, Bộ Xây dựng, cho biết 15 dự án thành phần đã hoàn thành đầu tư công trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông có tổng chiều dài khoảng 966km.

Các đoạn tuyến này dự kiến được ghép thành 2 dự án lớn để đầu tư mở rộng theo phương thức PPP, loại hợp đồng BOT.

Trong đó, dự án thành phần phía Bắc từ Mai Sơn đến Cam Lộ dài khoảng 415km, tổng mức đầu tư dự kiến 72.185 tỷ đồng. Thời gian thu phí hoàn vốn dự kiến 20 năm và mục tiêu đưa dự án vào khai thác năm 2030.

Dự án thành phần phía Nam, đoạn Quảng Ngãi - Dầu Giây, dài khoảng 551km, có tổng mức đầu tư dự kiến 78.224 tỷ đồng. Thời gian thu phí hoàn vốn dự kiến 15 năm và cũng hướng tới khai thác trong năm 2030.

Như vậy, nếu được triển khai theo phương án đang nghiên cứu, hai dự án mở rộng có tổng chiều dài khoảng 966km và tổng mức đầu tư dự kiến hơn 150.000 tỷ đồng.

Việc gom các đoạn tuyến thành dự án quy mô lớn được kỳ vọng giúp việc đầu tư đồng bộ hơn, đồng thời hạn chế những khó khăn có thể phát sinh khi chia tuyến thành nhiều dự án thành phần với nhiều nhà đầu tư khác nhau.

Đèo Cả muốn tham gia đầu tư PPP

Theo Đèo Cả, đầu tư mở rộng cao tốc Mai Sơn - Cam Lộ theo phương thức PPP có thể phát huy nguồn lực và kinh nghiệm của khu vực tư nhân trong toàn bộ quá trình chuẩn bị, đầu tư, quản lý, vận hành và bảo trì công trình.

Đặc biệt, doanh nghiệp đánh giá phương án mở rộng có khả năng huy động nguồn lực ngoài ngân sách Nhà nước nếu phương án tài chính được xây dựng phù hợp.

Đề xuất này cũng cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của các doanh nghiệp tư nhân đối với các dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn, nhất là trong bối cảnh nhu cầu đầu tư cao tốc ngày càng tăng.

Với doanh nghiệp bất động sản, xây dựng và hạ tầng, việc mở rộng các tuyến cao tốc Bắc - Nam có ý nghĩa đáng kể bởi hệ thống giao thông hoàn thiện thường tạo thêm động lực phát triển đô thị, khu công nghiệp, logistics và các khu dân cư dọc hành lang giao thông.

Tuy nhiên, khả năng thu hút nhà đầu tư tư nhân phụ thuộc lớn vào phương án tài chính và lưu lượng phương tiện thực tế trên từng đoạn tuyến.

Lưu lượng cao “gánh” đoạn lưu lượng thấp

Một điểm đáng chú ý trong phương án nghiên cứu mở rộng cao tốc Bắc - Nam là việc tổ chức dự án theo quy mô lớn thay vì chia nhỏ thành nhiều dự án độc lập.

Theo phương án này, những đoạn tuyến có lưu lượng phương tiện cao sẽ được kết hợp với những đoạn có lưu lượng thấp hơn. Nguồn thu từ các đoạn có lưu lượng cao có thể hỗ trợ cân đối phương án tài chính cho các đoạn có lưu lượng thấp.

Cách tiếp cận này được kỳ vọng làm tăng sức hấp dẫn của dự án đối với nhà đầu tư và các tổ chức tín dụng.

Đây cũng là bài toán quan trọng đối với các dự án PPP giao thông, bởi khả năng hoàn vốn phụ thuộc trực tiếp vào lưu lượng xe, mức phí và thời gian khai thác.

Nếu chỉ lựa chọn những đoạn tuyến có lưu lượng cao để đầu tư, khả năng thu hút vốn tư nhân có thể tốt hơn nhưng các đoạn tuyến có nhu cầu vận tải thấp sẽ khó huy động nguồn lực xã hội.

Ngược lại, việc kết hợp các đoạn tuyến trong một dự án quy mô lớn có thể giúp phân bổ rủi ro và cân đối nguồn thu giữa các khu vực.

Cao tốc Bắc - Nam hướng tới quy mô 6 làn xe

Việc mở rộng tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông lên quy mô 6 làn xe được kỳ vọng nâng cao năng lực khai thác của tuyến giao thông trục Bắc - Nam, đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng.

Không chỉ giải quyết bài toán năng lực giao thông, các dự án mở rộng cao tốc còn có thể tạo thêm dư địa phát triển kinh tế dọc hành lang tuyến.

Đối với thị trường bất động sản, hạ tầng giao thông là một trong những yếu tố có khả năng tác động trực tiếp đến khả năng kết nối và giá trị khai thác của các khu vực dọc tuyến.

Khi thời gian di chuyển giữa các địa phương được rút ngắn, khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế, cảng biển, sân bay và khu công nghiệp được cải thiện, qua đó có thể tạo thêm động lực phát triển đô thị và bất động sản công nghiệp.

Tuy nhiên, tác động đối với thị trường sẽ phụ thuộc vào chất lượng quy hoạch và khả năng kiểm soát phát triển bất động sản dọc các tuyến cao tốc. Việc hạ tầng được đầu tư đồng bộ nhưng không đi kèm quy hoạch phù hợp có thể dẫn tới phát triển tự phát, gia tăng áp lực lên đất đai và hạ tầng khu vực.

Trong bối cảnh đó, việc Đèo Cả đề xuất tham gia nghiên cứu mở rộng cao tốc Mai Sơn - Cam Lộ cho thấy vai trò ngày càng lớn của khu vực tư nhân trong phát triển hạ tầng giao thông.

Nếu phương án PPP được lựa chọn và triển khai thuận lợi, dự án không chỉ góp phần nâng cấp năng lực vận tải trên trục Bắc - Nam mà còn mở ra cơ hội huy động nguồn lực xã hội cho các công trình hạ tầng quy mô lớn, giảm áp lực đầu tư trực tiếp từ ngân sách Nhà nước và tạo nền tảng kết nối cho các thị trường bất động sản, công nghiệp và logistics trong thời gian tới.

Thảo Phúc (t/h)