Đề xuất đánh thuế cao đất bỏ hoang, chặn đầu cơ bất động sản

Đề xuất đánh thuế cao với đất bỏ hoang và giao dịch ngắn hạn

Trong Báo cáo tổng kết thi hành Luật Đất đai năm 2024, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhận định thị trường bất động sản vẫn tồn tại nhiều yếu tố bất ổn như đầu cơ, "sốt đất" cục bộ và giá đất tăng vượt xa giá trị thực.

Theo cơ quan soạn thảo, những biến động này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của thị trường bất động sản mà còn tác động tới ổn định kinh tế vĩ mô và hiệu quả thực thi chính sách đất đai.

Để khắc phục tình trạng trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất bổ sung các công cụ điều tiết mạnh hơn bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế xác định giá đất theo nguyên tắc thị trường.

Một trong những nội dung đáng chú ý là nghiên cứu áp dụng thuế cao đối với đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng hiệu quả và các giao dịch mua bán bất động sản trong thời gian ngắn nhằm hạn chế hoạt động đầu cơ, "lướt sóng".

Bên cạnh đó, Bộ cũng đề xuất cơ chế điều tiết địa tô chênh lệch đối với phần giá trị gia tăng phát sinh trong hoạt động kinh doanh bất động sản, góp phần bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai và hạn chế tình trạng hưởng lợi từ biến động giá đất.

Kiến nghị sửa luật thuế để tạo cơ sở thực hiện

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các nội dung như điều tiết địa tô chênh lệch, đánh thuế đất bỏ hoang hoặc giao dịch bất động sản ngắn hạn hiện chưa được quy định trong hệ thống pháp luật thuế.

Vì vậy, để bảo đảm tính khả thi, cơ quan này đề xuất nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý thuế cùng các luật thuế có liên quan.

Quá trình sửa đổi cần làm rõ căn cứ tính thuế, đối tượng áp dụng, mức điều tiết cũng như cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý đất đai nhằm bảo đảm việc triển khai đồng bộ, minh bạch và hiệu quả.

Song song với việc sửa đổi Luật Đất đai, nhiều đạo luật có tác động trực tiếp đến thị trường bất động sản như Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản cũng đang được nghiên cứu hoàn thiện.

Đáng chú ý, tại Nghị quyết số 184/NQ-CP về phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 7/2026, Chính phủ cơ bản thống nhất sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, đồng thời yêu cầu bổ sung các cơ chế và chế tài cụ thể để kiểm soát tình trạng đầu cơ, thao túng thị trường.

Chuyên gia đề xuất đánh thuế theo lộ trình, đúng đối tượng

Theo các chuyên gia, sử dụng công cụ thuế để điều tiết thị trường bất động sản là giải pháp đã được nhiều quốc gia áp dụng nhằm hạn chế đầu cơ và thúc đẩy sử dụng hiệu quả tài sản.

Tuy nhiên, điều quan trọng là chính sách phải hướng đúng vào nhóm đầu cơ thay vì tạo thêm gánh nặng tài chính cho người có nhu cầu mua nhà để ở hoặc đầu tư dài hạn.

Nếu áp dụng đối với đất bỏ hoang nhiều năm, bất động sản không đưa vào khai thác hoặc các giao dịch mua bán trong thời gian rất ngắn, chính sách thuế có thể góp phần giảm động lực đầu cơ, tăng nguồn cung thực và hỗ trợ bình ổn giá trên thị trường.

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Anh Quê, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho rằng việc áp dụng thuế cần được nghiên cứu kỹ cả về thời điểm lẫn mức thuế.

Theo ông, chính sách nên được triển khai theo lộ trình từ thấp đến cao để thị trường có thời gian thích nghi, tránh gây xáo trộn hoặc làm gián đoạn hoạt động của thị trường bất động sản.

Trong khi đó, TS Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam, cho rằng để đánh thuế hiệu quả, Nhà nước cần sớm xây dựng cơ sở dữ liệu bất động sản đầy đủ, đồng bộ và chính xác.

Theo vị chuyên gia, khi có hệ thống dữ liệu minh bạch, cơ quan quản lý sẽ xác định đúng đối tượng chịu thuế, hạn chế thất thu ngân sách, đồng thời bảo đảm chính sách điều tiết phát huy hiệu quả mà vẫn bảo vệ quyền lợi của đa số người dân.

Phúc Hưng (t/h)